Yapay zeka uygulamaları

(0 oy) 0/5 73
Yorum Yaz


Aslında günümüzde biz pek farkında olmasak bile yapay zeka birçok alanda önemli görevler üstleniyor. Örneğin, modern yolcu uçakları kalkıştan inişe kadar tamamen yapay zeka kontrolünde uçuş yapabiliyor. Yakın gelecekte web yapay zekanın etkisini en fazla hissettireceği alanlardan biri olacak. Giderek artan içerik ve siteler arasında en uygun içeriği bulmak için yapay zekaya önemli roller düşecek. Semantik web de büyük ölçüde Yapay zeka uygulamaları üzerinde yükselecek. Web de verilerin tasnif edilmesi ve kullanıcının  aradığı bilgilerin derlenip sunulması yapay zeka sayesinde olacak.

İşte günümüzde yapay zeka araştırmaları sonucu günlük hayatımıza giren bazı yapay zeka uygulamaları:

Uzman sistemler

Gerçek hayattaki olaylarla ilgili çok büyük verileri işleyip kararlar veren bilgisayar sistemleri. Günümüzde özellikle iş dünyasında yoğun bir şekilde kullanılıyor. Finans ve meteoroloji tahminleri gibi birçok alanda karar alma süreçlerinde uzman sistemler önemli roller üstleniyor.

Yapay sinir ağları

İnsan beynindeki nöron ağları model alınarak geliştirilmiş yapay zeka sistemleri. Beyindeki sinir ağlarında var olan milyarlarca bağlantıya karşın, yapay sinir ağlarındaki bağlantı sayısı şu an için kıyaslanamayacak ölçüde kısıtlı. Hesaplamaya dayalı, öğrenebilen bir yapı, eğitilebilen bir yapı olan yapay sinir ağları ses tanıma, doğal dil işleme ya da optik karakter tanıma yazılımları gibi alanlarda iyi sonuçlar veriyor. İnsan beynini inceleyip onu bilgisayar ortamında basit de olsa simüle ederek “insansı” bir zeka yapısı geliştirmek konusunda daha alınacak çok uzun bir yol var. Bu çalışmalar sonunda kendi kendine öğrenebilen sistemlerin geliştirilmesi hedefleniyor.

Konuşma çeviri ve doğal dil işleme çözümleri

Bir dili anlayabilecek şekilde geliştirilmiş bilgisayar programları. Ses tanıma özelliği dili anlamaz, sadece işitileni yazıya çevirirken doğal dil işlemede belirli oranda anlama ve yorumlama da söz konusudur. Kubrick’in 2001 Bir Uzay Macerası filminin ana karakteri olan, doğal dil işlemenin de ötesine geçip dudak okuma yapabilen “duygusal bilgisayar” HAL’in 1997’de piyasaya çıkacağı öngörülmüştü. Fakat henüz en gelişmiş bilgisayarlar bile HAL’in çok çok gerisindeler. Bulanık mantık, siyahbeyaz, doğru-yanlış ya da evet-hayır dışındaki seçenekleri, yani gri tonları da görebilen, bu ara değerleri matematiksel olarak tanımlayıp işleyebilen mantık türü. Günümüzde birçok alanda kullanılıyor. Tamamen bulanık mantık temeline dayalı yapay zeka sistemleri ile çalışan metro ağları bile var.

Bilgisayar oyunları

Oyunlar, yapay zekânın kendini en iyi gösterebildiği alanların başında geliyor. Satranç oyununda bir yapay zeka uygulamasının insanları ilk kez yendiği tarih 1958. Bir bilgisayarın dünya satranç şampiyonunu yendiği tarih ise 1997. IBM’in saniyede 100 ile 200 milyon farklı hamle “hesaplayabilen” süper bilgisayarı Deep Blue, Kasparov’u yenmişti. Fakat satranç gibi oyunlarda çok başarılı olan yapay zeka, nispeten basit olan go ya da tavla gibi oyunlarda insanlar karşısında şimdilik o kadar da başarılı sayılmıyor.

Robot yazılımlar

Başkaları tarafından yapılan bazı görevleri devralan ve kendi kendilerine çalışan yazılımlar. Bilgisayar kullanıcısının ilgi alanlarını öğrenip internetteki çeşitli kaynaklardan sadece o alana girebilecek bilgileri bulup derleyen yazılımlar da birer yapay zekâ uygulaması olarak kabul ediliyor.

Online Sohbet Botları

Bu sohbet yazılımları, Turing testine dayanıyor. Basit bir arama ile internet üzerinde yüzlerce farklı sohbet botuna ulaşmak mümkün. Başarılı örneklerde karşıdakinin insan mı yoksa bilgisayar mı olduğunu anlamak giderek daha da zorlaşıyor. Ülkemizde de bu alanda bazı çalışmalar var. Bu bot yazılımlarının amacı, konuşmaya mantıklı cevaplar vererek karşısında bir insanın olduğu hissini vermektir. Bu uygulamalar web sitelerinde müşteri hizmetleri ve teknik destek servislerinde kullanılıyor. (M.Tahça-YLT)