Yahudilikte numeroloji

(2 oy) 4/5 4045
Yorum Yaz


İlk 9 sayının hangi anlama geldiğini sitemizde burclar.net  bilginize sunmuştuk. İsterseniz Yahudi numerolojisinde – sayı sembolizminde diğer sayıların anlamlarına bakalım.

Yahudi geleneği, 10 sayısına her zaman merkezi bir rol vermiştir. Nitekim yalnızca israil’e verilen 10 Emir değil, Zohar’da söylendiği gibi dünya 10 sözcükle yaratılmıştır. Tekvin 1’de şu ifade en az 10 kez söylenmiştir. “Ve tanrı konuştu.” Hz. Adem ile Hz. Nuh arasında 10 kuşak vardır. Yahudi Kefaret Günü 10 Tişri’de günahların itirafı 10 defa yenilenir ve Yahudi yeni yılı Roş Hasana’da 10 kutsal ayet 10’lu gruplar halinde okunur.

On 10 rakamı Yahudi geleneğinde ve Kabala’da çok önem arz eder. Sevgili burclar.net okurları Kabalistler, 10 ana gücün olduğuna inanırlar. Bunlara Sefirot adı verilir. Sefirot, 13. yy’da yazılan ve Kabalanın en önemli kitabı haline gelen Sefer ha-Zohar’da geçen bir tür semadır. Kabalacılar, Sefirot’un Tanrı Yehovanın “yansıma şekli” olduğuna kabul ederler. Bu mistik doktrine göre, bütün her şey Sefirot’a göre yaratılmıştır. insanın ruhundan, evrenin yapısına kadar her şey Sefirot semasıyla uyumludur. Tüm varlıklar Sefirot’a göre konumlanmakta, Sefirot’a göre işlemektedir.

Kabalistlere göre mükemmel insanın tasarımı ya da yaradılışın hikayesi diyebileceğimiz Hayat Ağacı, yani Sefirot 3 sütundan oluşmaktadır. Bu sütunların çok çeşitli ifadeleri mevcuttur. Sağ taraftaki yer alan sütun Merhamet ( Etkin Kuvvet, Genişleme, Yayılma) soldaki sütun Adalet ( Şiddet, Pasif form, Sınırlama) ortadaki sütun ise İrade ( Denge, Rahmet, Erdem)’dir. Sefiralar arasındaki ilişki üç ilke ile yönetilir. Merhamet sütununa yani sağa doğru genişleme ve Adalet sütununa yani sola doğru sınırlama şeklindedir. İrade ise tüm bu hareketi dengede tutan unsurdur. Diğer bir deyişle İlk sefira Keter ( Crown ) ‘dir. Keter taç anlamındadır. Güç, bilgelik, adalet gibi bir kralın sahip olması gereken özellikler keter ile sembolize edilir. En üst ve ortada olmasıyla bütünselliğini gösterir. Ruhsal olarak Tanrıyla birleşmeyi temsil eder. Denge sütunundan sağa doğru genişleyen Merhamet, kuvvet ve yayılmanın etkisinde olan olan Hikmet ( Wisdom) sefirası, tanrının eril kısmının ifadesidir. İnsan düşüncesinde etkin içsel zekadır. İnsanlar tarafından dehanın, ilham ve içedoğuş ve irfanın simgesidir. Üçüncü sefira olan Binah ( intuition, understanding) adalet sütununda yer alır. Bu ise en yüksek dişil yayılmadır. Anlayıştaki adalet biçim ve kasılmayla dengelenir. Aklı ve geleneği simgeler. Binah daha sonra orta sütun olan Denge sütununa dokunur. Bu nokta Yaşam Ağacının en önemli noktasıdır. Bu nokta Mutlağın girebileceği ve doğrudan varoluşa karışacağı yerdir. Bu nokta Tanrıdan gelen bilgiyi temsil eder. Etkin veya içsel duygunun sıfatı Hesed (mercy) yani merhamettir, bazen sevgi olarak adlandırılır. Edilgin veya dışsal duygunun sıfatı ise Gevurah (strength) dır. Disiplin, adalet, ayırma gibi eylemlerimizde açığa çıkar. Buradan sonraki sefira Tiferet, yani güzelliktir. Denge sütununda en ortada yer alan Tiferet, adalet ve merhametin bütün sefiralarıyla doğrudan ilgilidir. İnsan psikolojisinde Tiferet’in yeri bireyselliğin özü olan ego dur. (Külli Nefs) Merhamet ve Adaletin bilinç dışı akışını ayarlayan ‘’Bekçi’’dir. Arınmış bir kişinin ulaşabileceği en üst noktadır. Tiferet, direkt olarak mesih kavramıyla ilintilidir. Bu noktaya ulaşmış kişi mesih seviyesine erişmiş, yani Tanrı ile ilişkiyi tam olarak kavrayabilecek hale gelmiş demektir. Bir sonraki sefira etkin ve genişleyen yan Nezah, sınırlayıcı sefira da Hod adını alır. Nezah insan açısından içgüsel eğilimleri, Hod ise bilinçli ve kontrollü psiko-biyolojik süreçleri gösterir. Denge sütununda bu iki sefiradan sonra Yesod yani temel bulunur. Yesod bilinçaltıyla ilgilidir ve kişiliğimizin temelini oluşturur. En alttaki sefira Malkut yani krallıktır. En üstteki Taç sefirasını tamamlar niteliktedir. Fiziksel dünyayı ve ölümü simgeler. Bu 10 Sefirot Tanrı’dan O’nun yaratıklarına akar. Tanrı, bu 10 Sefirot aracılığıyla yaratmaya devam eder. Bu 10 Sefirot her bireyin kalbinde ve ruhundadır. insanlar bu 10 gücü değişik durum ve kombinasyonlarda kullanırlar. Kabalistler, bu 10 gücün Tanrı’yla iletişim kurma yollarından biri olduğunu öğretirler.

Eski Ahit’te 12 sayısı çok geçer: Hz. Yakup’un 12 oğlu vardır, israiloğulları 12 kabileden oluşur. Elim’in 12 su kaynağı , Hz. Harun’un omuzluklarına konan ve üzerinde 12 israiloğlu’nun adı yazılı akik taşlar, ve Yeşu’nun Erden Irmağının ortasında 12 taş aldırıp Ahit Sandığına koydurması, buhur dolu on iki altın  tabak birkaç örnektir. 12 sayısı, israiloğullarında Yakup’un oğullarının ve onlara tekabül eden kabilelerin sayısıdır. Onlar çölde dolaşırken her kabilenin içmesi için 12 kaynak bulmuşlardır.

Musevi geleneğinde 13 kutsal ve uğurlu bir sayıydı. Kabala, ibranice (ve Arapça) sayısal değeri Tanrı’nın en önemli niteliği olan “Ahad”’ın, “Bir”in sayısal değerine eşit olduğu için 13’ü şans getiren bir sayı olarak kabul eder. Çıkış 34: 6’dan ilahi nitelik türetilmiştir ve Fısıh Bayramı Haggadahı’nda bu sayının önemi açıkça vurgulanır. Talmud’da bir kahin, “israil toprağının zamanla 13 parçaya bölüneceğini, onüçüncü parçanın kral Mesih’e düşeceğini” iddia eder. Kabala, mümin birisinin cennette bulacağı, 13 cennet çeşmesinde, 13 merhamet kapısından v söz eder. Zohar, üç başlı Günlerin Kadim Kutsallığı’nı betimlerken 13’ün önemini ayrıntılı bir biçimde ele alır: “O, 13 tür sevgi yolunda bulunabilir, çünkü oda gizli bir bilgelik kendisini 3 kez 4 yöne böler ve O, Kadim Bir, bütün bunları kendisinde birleştirir.” Öte yandan 13 sayısının Yahudi geleneğinde farklı bir şekilde önem arz etmesi Yahudi çocukların 13 yaşında Bar Mitzvah’larını kutsamaları ve artık yasal olarak sorumluluk üstlenmelerinden ileri gelmektedir. Eski Ahit’te Hanukka Bayramında 13 boğa kurban edildiği açıklanmıştır. Hz. Süleyman sarayını 13 yılda yapmıştır. Mabet kapısın uzunluğu 13 arşından oluşmaktaydı. 14 sayısı, İsrail’de kız doğuran lohusanın kirlilik günü sürecini ifade etmektedir. Eski Ahit, Hz. İbrahim, Süleyman ve Süleyman Zedekiah arasındaki İsrail neslinin sayısının 15 olduğu belirtmektedir. Eski Ahid’e göre, Tufan Nuh Peygamber 600 yaşında iken yılın ikinci ayının 17. gününde başladığı beyan edilmiştir.

Yirmiki 22 İbrani harflerinin toplamının sayısıdır. Simgesel olarak Kabbala’da bu harflerin her birine çeşitli anlamlar verilmiştir. Talesli Sabat (Ö.532) bu sayının Tanrı’nın yaratılıştaki işlerinin sayısı, Eski Ahid’in kitaplarının ve İsa’nın erdemlerinin temsili olduğunu söylemektedir.

30 sayısı, Hz. Musa ve Hz.Harun için yas günü sayısıdır. Hz. Musa 30 yaşında halka vaaz etmeye başlar. Josia tarafından 30.000 kuzu ve keçi kurban edilir. Eski Ahit’in Hâkimler kitabı, hâkim Yair’in 30 sıpaya binen 30 oğlu olduğu ve ayrıca 30 şehri olduğunu Samson’un ziyafetine gelen 30 arkadaşına soracağı bilmeceyi yanıtlamaları halinde 30 keten esvap ve 30 yedek esvap vaat ettiğini anlatmaktadır.

32 sayısı, Yahudi mistisizmi olan Kabbala’da bilgeliğin 32 yolu, 10 sefirot’la 22 Ibranice harfin bileşiminden çıkar. Sefer Yetsirah’da bu, 32 dişle bağlantılıdır.

33 sayısı, Yahudilik’te kadının hayız halinden paklanmak için bekleme süresidir.

39 sayısı, yuvarlak sayı olan 40’ın bir yaklaşığıdır. Yahudi geleneğinde önemli rol oynar, çünkü genellikle edimlerin ya da günahların nihai sınırı olarak alınan 40 sayısından kaçınmaya işaret ederdi. Şabbat günü yapılmaması gereken 39 başlıca işi içeren bir liste hazırlanmıştı, Şabbat günü bu listeyi ihlal edenin taşlanarak öldürülmesi istenirdi. Daha sonra kaçınılması gereken bu başlıca 39 başlıca işin her birine 39 günah eklendi. Bundan çıkan anlam 40’ın dış sınır olduğuydu, ama 39 bir parça daha özgürlük tanıyor ve ihlal tehlikesini azaltıyordu. Gerçekten de kırkıncı olarak sayılabilecek olan kapsamlı yasaklama her şeyi kapsayan bir yasaklamaydı. Aynı şey cezalar için de doğruydu. Cezalandırmanın üst sınırı 40 darbe olduğundan, aşılabilir korkusuyla yalnızca 39 darbeye izin verilmişti.

Yahudi geleneğinde 40 sayısı büyük önem arz etmektedir. Eski Ahit Tufan’ın 40 gün ve 40 gece sürdüğüne İsrailoğullarının çölde 40 yıl dolaştığına Musa’nın ve Elyasa’nın inzivaları 40 gün sürdüğüne işaret etmektedir. 40 sayısı, başlangıçtan beri kaderle ilgili bir sayı olmuştur. Eski Ahit, insan hayatının ideal uzunluğunun 3×40 (120) yıl olduğunu ileri sürer ve israiloğulları krallarının çoğunun, Hz. Süleyman ve Hz. Davud da dahil 40 yıl hükümdarlık yaptığı söylenir. Mısır’dan çıkış ile mabet yapımı inşası arasında her biri 40’ar yıllık tan 12 kuşak geçtiği söylenir.(480 yıl) islami gelenekte olduğu gibi Yahudi geleneğinde de 40 gün arınma dönemine işaret eder. Doğumdan sonra kadınlar 40 gün yataktan çıkmazlar. islam ve Hıristiyan geleneğinde olduğu gibi Yahudi geleneğinde de bu sayı yas vaktiyle ya da sabırla beklemeyle bağlantılıdır. Örneğin tasavvufi gelenekler Tanrı’nın Âdem’in çamurunu 40 günde yoğurduğunu ileri sürerler. Dünyanın sonu yaklaştığında Mehdi’nin 40 yıl yeryüzünde kalacağı, yeniden dirilişte göklerin gün dumanla kaplanacağı ve ayrıca dirilişin 40 yıl süreceği düşünülür.

42 sayısı, Kitab-ı Mukaddes’te Elişaya ile alay edenlerin sayısı olarak gösterilir. Elişaya ile alay eden 42 çocuğun ayılarca parçalandığı ve Yehu, Ahazya’nın 42 kardeşini öldürdüğü açıklanır.

49 sayısı, kutsal Ruh’ a inananlara kendisini gösterdiği anda isa’nın dirilişinden sonra geçen günlerin sayısı olan kutsal 7 ‘nin karesidir. Yahudilikte Şavot, Torah’ın Musa’ya verilişine işaret eden Fısıh Bayram’ından sonraki 15. gün kutlanır. Bununla birlikte bu yortuların kutlanmaya başlanmasından önce bile Tanrı’nın dinlenmesine (7×7+1) işaret ettiği için 49 sayısının kutsal olduğuna inanılmıştır.

49 sayısının genişletilmişi olarak 50 sayısı, yaratılışın büyük şabbatın ortaya çıkışıyla husumet ve nefretin sona ereceği Jübile’ye işaret eder. Örneğin, ellinci mezmur, yazarının günahlarına ilişkin bir yakınma içerdiğinden 50 sayısı, pişmanlık ve bağışlama ifadesi olarak alegorik yorumlarla iç içe düşünülür. 10 Emir’e uymak 5 duyusu olan insan için her zaman kolay değildir.(10×5=50)

60 sayısı Yahudilikte Talmud’a dayanan spekülasyonlarla ilgilidir ve bu spekülasyonlar daha dünyevidir. Dünya ateşi Cehennem ateşinin altmışta biridir, uyku ölümün altmışta biridir. 66 sayısı Yahudilikte annenin çocuk doğurması durumunda annenin tecrit günü sayısıdır.

Kitab-ı Mukaddes’te 70 sayısı birkaç yerde geçmektedir. 70 sayısı, Mısır’a giden Yakub hanesindekilerin sayısını, ifade eder. Kitab-ı Mukaddes, Babil sürgününün 70 yıl sürdüğüne Sina Dağı’na çıktığında Musa’ya 70 kişinin eşlik ettiğine işaret etmektedir. Eski Ahit’in Mezmurlar bölümünde “Yıllarımızın günleri yetmiş yıldır” yazmaktadır. Ortaçağ Kabalistleri Yehova’nın adının 72 harften oluştuğunu ya da onun açık adı olduğunu düşünürlerdi. Şem hamphoraş (telaffuz edilemez ad), “Tanrı’nın 72 gizemli adının hepsinin sayısal toplamıyla düğümlenmişti.” 72 ilahi ad, İsrailoğullarına eziyet eden Mısırlıların yok edilmesini betimleyen 3 dizeden her birinin 72 harften oluştuğu ’türetilmiştir. Tanrı, büyük adıyla halkını kurtarmıştır.

120 sayısının Eski Ahit’te önemli bir yeri vardır. insanın ortalama yaşam süresiyle bağlantılıdır ve bugün bile birisinin adı geçtiğinde Yahudiler arasında şöyle bağırıldığı duyulabilir. “Falan filan -120’sine kadar yaşasın!”

248 sayısı Tek tanrıcılığın temel dinsel ifadesinin ilk iki sözcüğünün,”Şma’Israel”-Duy Ey İsrail-‘in sayısal değerini temsil ettiği için bu sayı Yahudilik’te önemli yer işgal eder. Ayrıca insan bedeninde, her biri, Tanrı’nın birliğini ifade eden bir harfe karşılık gelen 248 çıkıntı vardır. Eski Ahid’e göre Abisay 18.000 düşman vurmuştur. Hezekiel’in kehanetine göre müstakbel Kudüs’ün çevresi 18.000 arşındır.(Hakan ferah-ylt)