Vermeer – İnci Küpeli Kız Tablosu

(0 oy) 0/5 20
Yorum Yaz


“İnci Küpeli Kız” adlı resim Jan Vermeer tarafından 1665 yılında tuval üzerine yağlı boya kullanılarak yapılmıştır (Resim 4.11). Boyutları 46,5 cm x 40 cm’dir. Mauritshuis, Hague’de bulunmaktadır

Resme bakıldığında oldukça sıradan giyinmiş bir genç kız portresi göze çarpmaktadır. Bu genç kız resmin ortasında yan dönmüş bir şekilde izleyiciye bakmaktadır. Genç kızın bedeninin tuval zemininde bulunmaması, kompozisyonu açık kompozisyon haline getirmektedir. Vermeer – İnci Küpeli Kız Tablosu incelenmeye değer bir resimdir.

İnci küpeli kız resminin genel vurguları

Resimde sanatçı yakınlık ve uzaklık duygusu yaratmak için genç kızı koyu bir atmosferin önünde betimlemiştir. Resimdeki figür, görünüş açısından gayet sade durmasına rağmen kulağında bulunan inci küpeyle tezatlık sergilemektedir. Bu durum izleyicide şaşkınlık yaratabilir.  Çünkü figür dönemin alt sınıfını temsil etmektedir ve kulağına taktığı inci de süs unsuru olmasının dışında değerli bir takıdır.

Resimde ilk dikkat çeken ise genç kız figürünün izleyiciye yönelttiği bakışlarıdır. İnci Küpeli Kız, seyredilen bir resim olmasının ötesinde izleyiciye yönelttiği bakışlarıyla aslında seyreden bir kimliğe de bürünmüştür. Vermeer’in tuval üzerine yağlı boya kullanarak yaptığı en ünlü ve sayılı portrelerinden biridir. Yağlı boya yavaş kuruduğu için ve ayrıntılara inmeye izin verdiği için sanatçıların tercih ettiği bir boyadır.

Tek kişiden oluşan resimde, figür portre olarak betimlenmiştir. Figür izleyiciye yan dönerek bakmıştır. Sanki figür, koyu mekanın önünde izleyiciye yönelttiği bakışlarıyla öylece kalakalmış, karanlığın içinde hapsolmuş gibidir.

Renklerin anlamı

Kompozisyondaki renklere bakacak olursak, kullanılan renklerin geneli sarı, mavi, kırmızı, siyah ve kahve tonlarından oluşur. Her ne kadar sarı rengi, renklerin en sıcağı olma özelliğine sahipse de Vermeer’in üslubunda hüzünle yer değiştirir.  Sanatçının kendine has kullandığı mavi rengi ise, sembolizmde hakikati, ruhsal olanı simgeler. Aynı zamanda göğün ve denizin rengi olan mavi soğuk bir renktir. Bu nedenle bu tonların izleyiciye hüznü ve durgunluğu çağrıştırdığını söyleyebiliriz.

Kızın anlamı

Resimde figürün ağız hareketinden her an konuşacakmış gibi bir izlenim sezilir. Sanki izleyici figüre dokunsa karşılıklı sohbet ortamı olacakmış gibi hissedilir. Resimden duyulan ses ise insanın ruhuna işleyen sükunetin sesidir. Kompozisyon içinde figür ve mekan mecazi olarak ele alınacak olursa; resmin ortasında görünen beyaz yakalı gömleği, kahverengi elbisesi, başında sarı, mavi ipek türban ile sıradan biriymiş gibi görünen figür, çok sakin bir şekilde betimlenmiştir. Bu figür kıyafeti itibari itibariyle dönemin daha alt tabakalarına gönderme yapmaktadır.

İnci küpenin anlamı

Vermeer bu sade, saf bir güzelliğe ve parlayan gözlere sahip olan genç kızın, karanlıkta kalan kulağına da takı olarak inci yerleştirmiştir. Böylece ışığın sert bir şekilde genç kızın yüzüne vurmasıyla oluşan gözlerdeki pırıltısını, kulağındaki incinin pırıltısıyla dengede tutmuştur. Genç kızın sıradan görünümü ile onun bir inciye sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Çünkü incinin değeri öteden beri bazı özelliklerine göre ölçülür. Bu özelliklerin başında parlaklığı, rengi, şekli, incinin büyüklüğü, küçüklüğü gelir. Bu da apaçık gösteriyor ki çok ta küçük olmayan bu inciyi sanatçı kurguyu desteklesin diye görselleştirmiştir. Belki de Vermeer, sessizce araca dönüştürdüğü incilerinde kendi gizini saklamış, izleyiciye hayatta kalma mücadelesini hissettirmeye çağırmıştır. Çünkü tradisyonlarda saklı, ulaşılması güç, derinliklere gömülü olarak tasvir edilen inci bilgiyi, hakikati ve aydınlanmayı simgeler. Denizin dibinden çıkarılan istiridye kabuklarının açılmasıyla elde edilebilecek oluşu incinin çaba gösterilmeden elde edilemeyeceğini, yani hakiki bilgiye, hakikate büyük çabalar gösterilmeden ulaşılamayacağını simgeler. Bu da gösterir ki Vermeer’in dünyasında inciler; süs unsuru olarak kullanılmasıyla birlikte aklın, bilimin, mücadelenin, sanatçı olarak var olabilmenin de habercisi olarak yansır. (D.Abana-YLT)