Trabzon Mutfağı Yemekleri Hakkında Bilgiler

(0 oy) 0/5 32
Yorum Yaz


Her yörenin kendine has mutfağı olduğu gibi Trabzon’un da kendine özgü, çok değişik ve lezzetli yemekleri vardır. Trabzon mutfağı, iklimi, coğrafi özellikleri, özgün florasının sunduğu zenginliğiyle kendine has bir yöresel mutfak kültürü oluşturmuştur Trabzon mutfağı yemekleri incelendiğinde, ana malzeme olarak; hamsi, mısır, lahana, fasulye, pide ve turşu kullanılarak yüzlerce çeşit yemek yapıldığı görülmektedir.

Trabzon mutfağının en belirleyici unsurlarından birisi ot ile yapılan yemekleridir. Bölgenin, devamlı yağış alması zengin bir bitki örtüsünü ortaya çıkarmaktadır. Böylelikle bölgede yaşayan insanlar da bu ot ve yaprak türlerinden çok çeşitli yemekler yapabilmektedir. İlde tüketilen ot ve sebze türleri arasında; hoşuran, melevcan (diken ucu), mendek, taflan, baldıran, sakarca, karalahana, ısırgan, pazı, mısır, çay ve fındık bulunmaktadır.

Özellikle yörenin en çok tüketilen sebzesi olan karalahana ile; çorbasından dolmasına, kavurmasından diblesine kadar onlarca değişik yiyecekler yapılmaktadır. Benzer şekilde mısır, Trabzon yöresel mutfağında ön plana çıkan ürünlerden biri olup, çok çeşitli şekillerde kullanılmaktadır. Tarıma elverişsiz yerlerde yaşayan yöre halkı, mısır yetiştirip taze olarak, haşlayarak, kurutarak ya da öğüterek tüketmektedir. Özellikle, bölgede kuymak yapımında sıklıkla kullanılan mısır, ekmek yapımında da çok fazla tercih edilmektedir (Öte yandan, fasulyeden yapılan yemekler, turşular, dibleler de bölge mutfağında önemli bir yer tutmaktadır.

Balıkçılık, bölge için hem önemli ekonomik bir geçim kaynağı hem de bölge halkının beslenmesinde ve dünyada ilk kez adına türkü yazılacak kadar kültüründe de önemli yer tutmaktadır. Hamsi kışın sofraların vazgeçilmezi ve yaz aylarında da tuzlamasıyla tercih edilen bir balık türüdür. Buna bağlı olarak, hamsi denildiğinde akla Trabzon, Trabzon denildiğinde de akla hamsi gelmektedir. Trabzon mutfağında hamsiden yapılan yemekler ağırlıklı olmakla birlikte bölgede avlanan palamut, uskumru, lüfer, torik, sargan, kalkan, istavrit, mezgit, kefal gibi balıklardan yapılan yemekleri de görmek mümkündür. Bu balıklar kızartma, buğulama, ızgara, tava ve ekşili olarak pişirilip tüketilmektedir. Bunların yanı sıra bölgede derelerin fazlalığı nedeniyle, sazan ve alabalık gibi tatlı su balıkları da avlanarak tüketilmektedir.

Trabzon mutfağı ekmek ve pide çeşitleri ile de üne kavuşmuş durumdadır. Özellikle ekmek konusunda Vakfıkebir ilçesinde üretilen ve 450 gramdan 7,5 kiloya kadar farklı ağırlıklarda olan Trabzon (Vakfıkebir) ekmeği, odun ateşi ile taş fırınlarda pişirilmektedir. 100 yıllık bir geçmişe sahip olduğu belirtilen bu ekmeğin, lezzetinin yanı sıra uzun süre dayanması ve kolay küflenmemesi de en belirgin özellikleri arasındadır.

Karadeniz pideleri arasında en fazla üne sahip olan Trabzon pidesinin, peyniri ve tereyağı özel olup, çok tercih edilen yiyecekler arasında yer aldığı söylenebilir.

Trabzon mutfağında bir marka haline gelen Akçaabat köftesi de, ünü Türkiye’ye yayılmış bir diğer önemli lezzetlerdendir. Bunların yanında, bölge de süt ve sütten yapılan yiyeceklerin de bölge mutfağında önemli bir yeri olup, bu yiyeceklere kaymak, peynir, ağuz, minci, tereyağı, ayran ve yoğurt örnek olarak gösterilebilir. Ayrıca, sebze turşularından yapılan yemekler de bölge mutfağını diğerlerinden farklı kılan özelliklerden birisidir. Trabzon mutfağına ait özellikler genel hatlarıyla özetlendikten sonra, bölge mutfağında yer alan yiyecekler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

Trabzon mutfağı ve Çorbalar

Karalahana çorbası, mısır çorbası, sütlü kabak çorbası, gendime çorbası, bakla çorbası, arpa çorbası, ısırgan çorbası, zilbiyat, hamsi çorbası, kabaklı karalahana çorbası, yoğurt çorbası, lahana çorbası, süt çorbası, ekşi ve tatlı tarhana çorbası, ayranlı mısır çorbası, pırasa çorbası, lihciya çorbası.

Trabzon mutfağında Sebze ve Ot Yemekleri

Fasulye kavurma, fasulye turşusu, kaygana, kuym ak, pazılı kaygana, fasulye pilaki, tomara tavası, pazı pilakisi, zimilanç (merülcen), sarambula, karalahana yığma, mısır yarmalı, hoşmeli, ısırgan yemeği, zumur, boranı, hodan, guliya, tomara kayganası, patlıcan tavası, külür tavası, yaşil tava (otluk), mısır lapası, karalahana sarması, mısır dolması, barbunya kavurması, fasulye diblesi, habak diblesi, mismilanga, simirgan, pazı burmalısı, pazı mıhlaması, balkabaklı pilav, kalkanoğlu pilavı, bakla pilavı, kazkaldıran, tirma, guguvak yemeği, karbar yemeği.

Trabzon mutfağında Et Yemekleri

Akçaabat köftesi, Trabzon kebabı, Trabzon döneri, etli lahana sarma, etli güveç, tavşanlı pilav.

Trabzon mutfağında Su Ürünleri Yemekleri

Hamsili pilav, hamsi ızgara, hamsi çıtlaması, hamsi tava, hamsi salamurası, içli tava, hamsi buğulama, hamsi kuşu, hamsi köftesi, hamsi dolması, kefal ekşilisi, palamut dolması, mezgit tava, mezgit buğulama, barbun tava, palamut tava, palamut ızgara, sargan tava, tirsi ızgara, kalkan tava, kalkan buğulama, levrek buğulama, levrek ızgara, ızgara alabalık, kiremitte alabalık, sebzeli alabalık kavurma, kundas, hamsi güveci, hamsi ekşilisi, kağıtta palamut (bomba), hamsi salatası, balık turşusu.

Trabzon mutfağı ve Hamur İşleri

Trabzon (Vakfıkebir) ekmeği, mısır ekmeği, Trabzon peynirli pide, Trabzon kıymalı pide, Sürmene pidesi, hamsili ekmek, hamsili börek, hodan böreği, hoholu pide, pazılı pide, pazılı börek, lames içli pide, kabaklı pide, sebzeli mısır ekmeği, ekmek makarnası, ziron, Trabzon su böreği, Trabzon simidi, kakırdaklı pide.

Trabzon mutfağında Tatlılar

Burmalı tatlı, Laz böreği, ekmek kadayıfı, kavut, zirihta, kabak tatlısı, fındıklı yufka tatlısı, kabak sütlacı, Hamsiköy sütlacı, Laz helvası, kukuca, hurmalı tart, hoşmeli, şekerli kesme makarna, beton helva, Akçaabat un helvası. (Esra Cesur-YLT)