Samandağ gezi rehberi ve Vakıflı Köyü

(0 oy) 0/5 52
1 Yorum


Samandağ ilçesi denizi ve iklimiyle, doğal güzellikleri, tarihi eserleri ve kültürel değerleriyle cazip şartlar taşıyan bir ilçe olmasına rağmen çok fazla bilinmemiş ancak son dönem insanların farkındalığının arttığı bir yer haline gelmeye başlamıştır. Bu nedenler Samandağ gezi planı için konu olabilecek tüm yerleri sizlerle paylaşmak istiyoruz.

Antik Liman Kalıntıları

Samandağ ilçesi Yeşilada Mahallesinde bulunan kalıntılar yüzyıllar boyu Asi Nehrinin yatağının altında kalmış olup, bu güne kadar gün ışığına çıkmamıştır. Ancak bu yıl yağışların fazla olması nedeniyle, Asi Nehri Sutaşı Köyü çevresinde kabararak taşkınlara neden olmuştur. Baharla birlikte çekilen sular ve Asinin bu yörede yatak değiştirmesi sonucu mevcut kalıntılar ortaya çıkmıştır. Kalıntılar yaklaşık 2 m. altında ortaya çıkmıştır.

Geç Roma Kalıntıları

Samandağ Meydan Köyünde Terme adıyla anılan mevkiinde  yer alan yapı kalıntısı, oldukça tahrip olmuş durumdadır. Bazı duvar temelleri koruna gelmiştir. Yapı veya kompleksi olarak adlandırılabilecek kalıntıya ait çok sayıda mimari eleman araziye dağılmış durumdadır.

Mağaracık Beldesi Kaya mezarları ve mağaralar;

Samandağ ilçesi Mağaracık Beldesi sınırları içerisinde bulunan M.Ö. 11. yy. Bizans Çağına kadar yerleşim görmüş örenleridir. Samandağ gezi planı için mutlaka önerilir.

Samandağ gezi  – Sabuniye Höyüğü

Asi Deltası’nın güneydoğu ucunda Samandağ ilçesi Sutaşı Beldesi sınırları içinde, Asi Vadisi’nin başlangıcında uzanan güney ve batı yanları dik yükselen doğal bir tepe üzerinde yer almaktadır. Geç Bronz Çağından itibaren burada yerleşildiği 1936 yılında yapılan arkeolojik kazılarda saptanmıştır. 1936 yılında yapılan kazı çalışması ve yüzey araştırmasında M.Ö 8. yy’ dan Bizans Dönemine kadar eserler bulunmuştur

Hüseyinli Köyü arkeolojik sit alanı

Hatay ili Samandağ ilçesi, Hüseyinli Köyü içerisinde bulunmaktadır. Eğimli olan parselin bir kısmı düzleştirilmiş, düzleştirme sonucu oluşan kesitte mozaik ortaya çıkmıştır. Mozaiğin bir kısmının tahrip olduğu görülmüştür. Siyah ve beyaz taşlardan olan mozaiğin taşları iridir.

Al Mina Höyüğü

Samandağ ilçesi Alevışık Mahallesinde, Asi Nehrinin denize döküldüğü noktadan yaklaşık 1 km. içeride yer alan höyük, güney ve doğudan 4, kuzey ve batı yönlerden 0,60 m. yüksekliktedir. İ.Ö. 8. yüzyılın ilk yarısından itibaren yerleşilmeye başlanmıştır. Demir Çağının önemli liman kentidir.

Çevlik-Antik Selevcia de Pierre Kenti

Samandağ ilçesi Kapısuyu Köyü ve Mağaracık Beldesi sınırları içerisinde kalmaktadır. Antakya’nın 22 km batısında Musa Dağının güneyinde deniz ve kayalık alan arasındaki düzlükte kurulan aşağı ve yukarı şehir olmak üzere, Selevcıa Pıerre Antik kenti şehir surlarıyla çevrili olup şehir surları içerisinde ve Spasianus-Titus Tüneli Limanı, Agorası, Dor Tapınağı ve kaya mezarları bulunmaktadır. Kent Helenistik dönemde kurulmuş Bizans Çağının sonlarına kadar varlığını devam ettirmiştir.

Samandağ gezi  – Titus Tüneli

Samandağ’ın 5 Km. kuzeyinde Musa Dağı’nın denize hakim yamaçlarında M.Ö 300’de Seleucos I.Nicator tarafından kurulan ve kurucusunun adıyla anılan şehirdir. Şehrin, dağın hemen bitiminde, dağdan gelen derelerin ağzında bir iç limanı vardı. İsa Peygamberin havarilerinden Aziz Paul, bu limandan Tarsus’a ilk seyahatini yapmıştır. Sellerin bu limanı doldurması tehlikesi ortaya çıkınca Roma İmparatoru Vespasianus zamanında dağ delinerek bir tünel açılması kararlaştırıldı (M.S 69). Tünel Titus zamanında tamamlandı ve derenin önü bir duvarla kapatılarak sel suları 7 metre yükseklik ve 6 metre genişliğe sahip olan bu tünel vasıtası ile uzaklara akıtıldı, böylece limanın dolması önlenmiş oldu. 130 metresi kapalı, kalan kısmı açık olan tünelin uzunluğu 1380 metredir.

Şehir aşağı ve yukarı olmak üzere iki kısımdan oluşuyordu. Yukarı şehir denizden 300 metre yükseklikteydi, büyük malikaneler, mabetler ve resmi binaları kapsıyordu. Yukarı kısımlarda Dor Mabedi kalıntılarını görmek mümkündür. Aşağı şehir liman ve çevresinde kurulmuştur. Aynı zamanda burada büyük bir hamam ve küçük bir tiyatro bulunmaktaydı. Alt kısımlarda çok sayıda kaya mezarı görülebilmektedir. Roma Döneminde kalker taşa oyulmuş içinde çok sayıda mezarı barındıran kaya mezarları Beşikli Mağara adıyla en çok ilgiyi çekmektedir. Şehrin etrafı surlarla çevriliydi, Çarşı ve Al-Mina adlarını taşıyan iki kapısı mevcuttu.

Antik kent kalıntıları civarında çok sayıda inziva odası (hermitage) olarak kayalara oyulmuş mağaralara da rastlanmaktadır.

Beşikli Mağara

Kaya mezarlarından en çok tanınanı olan Beşikli Mağara, sütunlu girişi, süslemeli tavanı ve duvarları ile çok ziyaretçi çekmektedir. Seleukeia Pierianın en göz alıcı anıtlarından birisi olan Beşikli Mağara mezar anıtı, 5 bölümden oluşan büyük mezar odasıdır.

Samandağ gezi  – Batıayaz Köprüsü

Hatay ili Samandağ ilçesi Yaylıca Beldesi’nde Büyük Karaçay Deresi üzerinde bulunan tek gözlü, ayakları doğal kayaların üzerine oturtulmuş köprü son Osmanlı dönemine tarihlenmiş olup, kaba yonu taş kullanılarak inşa edilmiştir.

Yoğunoluk Köyü Garigori Kilisesi

1915 yılında tehcir nedeni ile köy halkı Malta Adasına göç etmiş, Sevr Antlaşmasından sonra Anadolu’nun işgali sırasında Malta’ ya göç eden köy halkı köye geri dönerek kiliseyi kullanmışlardır. Hatay’ın 23 Temmuz 1939 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’ ne katılmasından sonra Osmanlı Devleti zamanında Osmanlılar tarafından getirilerek yöreye yerleştirilen Avşar Türkleri köye yerleşmiş, kiliseyi camiye çevirmiştir.

Darul Hamire (St. İlyas) Manastırı

Samandağ ilçesi Zeytuniye Mah. Yamaç Sokakta bulunan manastır, üç kenarı çevrili bir avlu içinde, esas giriş kapısı batı cephesindendir. Apsisi doğu uçta, dikdörtgen planlı, duvarları tamamıyla kesme taştan yapılmıştır. Kuzey ve güney yan cephelerinde de birer kapı mevcuttur. İki adet mermer kitabesi olup biri batı cephesindeki esas giriş kapısı üzerinde, diğeri kuzey yan cephesindeki kapı üzerindedir. İçi iki sıra üçer sütunla, ortada daha geniş ve yüksek olmak üzere üç nefe bölünmüştür. Sütunlar arası yuvarlak kemerli olup, orta nef üzerindekiler yan neflere kıyasla daha büyüktür. Apsis önü enlemesine üzerinde Meryemana, İsa ve Hristiyan azizlerine ait panoları içeren ahşap bölmelidir.

Seyyide Naya Kilisesi

Samandağ ilçesi Zeytuniye Mahallesi Kilise sokakta yer alan Seyyide Naya (Meryemana) kilisesi, üç yanı mezarlarla çevrili bir avlu içinde, esas giriş kapısı nartex’ i müteakiben batı cephesinde üzeri mermer kitabeli kapıdandır. Ayrıca kuzey ve güney yan cephelerde de birer kapı mevcuttur.

Ebül Fütuh Cami

Hicri. 1313 (M. 1895/1896) yılında II. Abdülhamit Han tarafından yaptırılmıştır. Cami Samandağ ilçesi Alevışık Mahallesi Hükümet Konağının karşısında yer almaktadır. İnşa kitabesi kuzey cephede giriş kapısı üzerinde yer almaktadır.

Anıt Çınar Ağacı – Musa Ağacı 

Yine Samandağ gezi planı içerisinde olması gereken en önemli doğal güzelliklerden birisidir Musa Ağacı. Hıdırbey Köyünde “koruma altına alınmış” ulu bir çınar ağacı vardır. 800-1000 yaşlarında olduğu tahmin edilen, ancak halk arasında 2000-3000 yaşlarında olduğuna inanılan bir ağaçtır. Köyün merkezinde bulunan ağacın gövde çapı 7.50 m’ dir. Daha önceleri bu oyuk kahve ocağı ve ahır olarak kullanılmıştır. Bu ağacın köy halkı arasındaki öyküsü de şöyledir; Hz. Hıdır ve Hz. Musa denizden çıkıyorlar ve birlikte bu köye geliyorlar, Hz. Musa yoluna devam ederek kendi adıyla bilinen Musa Dağına çıkıyor, Hz. Hıdır, asasını su kenarına koyuyor ve su içiyor, döndüğünde, asasının yeşerdiğini görüyor. O yeşeren ağacın bu günkü ağaç olduğu söylenmektedir.

Teknepınar Köyü Kilisesi

Hatay İli, Samandağ İlçesi, Teknepınar Köyü arazisi içinde halen ayakta, dikdörtgen planlıdır.  Kiliseye giriş güneybatıdaki kemerli büyük ana girişten ve güneydoğu kısmındaki iki küçük kemerli kapıdan sağlanmaktadır.

Hıdır Türbesi (Hızır A.S. Ziyareti)

Antakya’da ve Samandağ ilçesinde pek çok yerde Hızır (a.s) adına yapılmış türbe ve ziyaretler vardır. Ancak bunların en ünlüsü Samandağ sahilinde, Hz. Hızır ile Hz. Musa’nın buluştuğu yer olarak kabul edilen kayanın üzerinde kurulan Hızır (a.s) ziyaretidir. Yılın her döneminde yoğun bir ziyaretçi ilgisi göze çarpmaktadır.

St. Simon Manastırı

M.S 6. yüzyılda yapılmış olan bu manastır Antakya’lı St. Simon’un bir sütun üzerinde 40 yıl yaşadığı yer olarak tanınmıştır. Antakya-Samandağ yolu ile Asi Nehri arasında 479 rakımlı bir dağ üzerinde bulunan St. Simon Stilit Manastırı kalıntılarına Değirmenbaşı Beldesinden ayrılan yoldan gidilir. Manastır Aknehir Beldesi sınırları içinde kalmaktadır.

Samandağ gezi – Bahçeli ev

Samandağ ilçesi Vakıflı Köyü içerisinde bulunan yapı geleneksel, mahalli ve sade bir mimari özelliğe sahiptir. Yapı elemanlarının tamamının doğal ve tamamında çimento kullanılmamış olması dikkat çekmektedir.

Samandağ gezi  – İngiliz Okulu

Samandağ ilçesi Zeytuniye Mahallesinde bulunan okul kesme taşlarla örülü, kot farkıyla bodrum kat kazandırılmış, bodrumun üzerine iki kat inşa edilmiş ve bodrum tonozludur.

Samandağ gezi – Seldiren Köprüsü

Seldiren Köprüsü, kemerli ve tek gözlü olan Büyük Karaçay Deresinin üzerinde bulunmaktadır. Köprünün bindiği ayaklar derenin iki yanında yer alan kayalık zemine oturmuştur. Ayaklardan birinin örülen taşları dökülmüş durumdadır. Kemerin olduğu bölüm kesme taşlarla yapılmış, kemerin yanları ve üst dere taşlarıyla örülmüştür. Örülen dere taşlarının arasında beton kullanılmış ayrıca köprünün üst kısmında betonla örtülmüştür. Şu an köprü iki patika yolu birbirine bağlamakta fakat kullanılmamaktadır.

Samandağ plajları

Samandağ’ın turizm gelişmesine katkılar sağlayacak plajlardan Çevlik plajı Kapısuyu Köyü sınırlarında kalmakta olup Samandağ’a 7 km mesafededir.

Samandağ’ın Deniz Mahallesi ile Çevlik arasında kıyı yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Denize genellikle bu alanlarda girilmekte, pansiyon, otel, motel, lokanta ve restoranlar da bu alanlarda bulunmaktadır. Plajın bu kısımlarında cankurtaran görevlileri bulunmaktadır. Yüzme sonrasında duş almak ve ihtiyaç gidermek için altyapı tesisleri yeni yeni inşa edilmektedir.

Asi Nehrinin denize kavuştuğu kesim ve yakınlarında kirlilikten dolayı kumsaldan yararlanılamamaktadır.

Meydan plajı, Meydan Köyüne 2 km, Samandağ ilçesine yaklaşık 9 km’ dir. Kıyının Çevlik Mahallesi ile Deniz Mahallesi kısmında denize girilmektedir. Oysa Samandağ sahili denize girmek için uygun değildir. Ancak kontrol altında girilmeli ve fazla açıklara gidilmemelidir.

Vakıflı Köyü

Samandağ gezi planı içerisinde olmazsa olmaz olan Vakıflı Köyü 1939 yılına kadar altı köy olan Musa Dağı Ermeni köylerinden bir tanesidir. Musa Dağı Ermenileri Memluk istilaları sırasında Antakya civarlarından, Asi Nehri yakınlarından dağlık bölgelere önce Hüseyinli civarlarına sonrada şimdiki Yoğunoluk civarlarına yerleşmişlerdir. Bir kısmını bu kavim teşkil ederken, bir kısmını da; 1600-1700 yıllarında ipek ticaretiyle uğraşan Malta’lı tüccarlar bütün Anadolu yollarını kat etmesinler diye, Ağrı, Batum, Van, Diyarbakır gibi yörelerde ipekçilikle uğraşan aileleri bu bölgelere ipekçilikle uğraşmak üzere taşımışlardır. İpekçiliğin yanı sıra Malta eriği yetiştirmelerini de bu tüccarlar sağlamışlardır. Narenciye yetiştiriciliğinden önce bu bölgede malta ereği yetiştirilmiştir.1930 yıllarda Hatay’ın ipek rekoltesinin bugünkü Türkiye rekoltesine eş olduğu söylenmektedir.

1938 yılına kadar Vakıflı Köyü gittikçe gelişerek 120 haneyi bulmuştur.1939 tarihinde Hatay’ın Türkiye’ye katılması sırasında seçme haklarını Suriye ve Lübnan lehine kullananların, bu ülkelere göçmeleri yüzünden köy 40 hane kalmıştır.

1940 yıllarında 70 hane olan köy, okumak, iş bulmak amacıyla İstanbul, Almanya, Fransa gibi yerlere göç vermiş ve bugün yaklaşık 30 hane ve 150 nüfus kalmıştır. Son yıllarda Türkiye’nin tek Ermeni köyü olması nedeniyle yoğun turist ziyaretleri olmaktadır. Yaklaşık dört yıldır organik tarım yapılmaktadır.

Vakıflı Köyünde her yıl 6 Ocak’ta Noel Günü «İsa’nın Doğuşu» adına ayinler yapılmakta, Ağustos ayının ikinci haftasında Meryemana günü kutlanmaktadır. Özellikle bu ayin sadece Ermeni kiliselerindeki Meryemana adını taşıyan kiliselerinde yapılmaktadır. Ülkenin ve Vakıflı’nın siyasi ve sosyal yapısı nedeniyle en çok katılımlı ve görkemli kutlamalar Samandağ’da yapılmaktadır. Buradaki ayinlere Fransa, İngiltere dahil Avrupa ve Ortadoğu ülkelerinden birçok turist gelmektedir. Ayrıca Bereket Bayramı adıyla kutlanan ve üzümün kutsanmasıyla tamamlanan ayin de çok kalabalık ve görkemli olmaktadır.

Köye Özgü Değerler:

Çok uzun yıllardır, günümüzde Samandağ ilçesinde yapılan iğne oyası köyde de yapılmaktadır. Çok çeşitli çiçek likörleri, turunç tatlısı, ceviz tatlısı, şeftali, erik, kayısı reçelleri yapılmakta ve gelen turistlere de amatörce pazarlanmaktadır.(Ahmet Akkiprik-YLT)