Renklerin anlamı ve psikolojik etkileri

(6 oy) 4/5 2356
Yorum Yaz


Burclar.net olarak yine çok enteresan bir konuyu okurlarımıza sunuyoruz. Bu bölümde Renklerin anlamı ve renklerin psikolojik etkileri adlı yazımızı okuyucularımızla paylaşıyoruz. İşte renkler ve anlamları…

Kırmızı Renklerin anlamı

Bu renk canlılık ve dinamizmle ilgili bir renktir. Dikkat arttırıcı, ilgi çekici, hareketlilik sağlayıcı, beyni çalıştırıcı, heyecan verici, sağlık, canlılık, aşk zafer, hissi, enerji, cömertlik, fedakârlık, acıma, cesaret, güç, hayat dolu, ısıtıcı etkiler taşır. Mutluluğu temsil eder. Kırmızı renk, fiziksel olarak; ataklığı, canlılığı ve duygusal bağlamda; bir işi sonuna kadar götürebilen azmi ve kararlılığı gösterir. İştah açar. O yüzden dünyadaki gıda firmalarının çoğu logosunda kırmızıyı kullanır. Kırmızı tansiyonu yükseltir, kan akışını hızlandırır. Kırmızı rengin abartılması halinde sertlik ve şiddet, tehlikeli, rahatsız edicilik, zulüm, günah ifade edebilmektedir. Spektrumun bu ilk rengi, motivasyonu, teşviki, aktiviteyi ve ihtirası sembolize eder. Yeni bir başlangıç, yeni bir yaşama sevinci ve yeni bir sevginin anahtarıdır. Enerjisi çok kuvvetlidir. Kırmızının bizlere aşıladığı en önemli duygu, sıcaklık, heyecan ve bir an önce harekete geçme istemidir. Devamlılık, fiziksel güç ve azim onun bütünlüğüdür. Dostluk ve hoş görü pozitif katkıcılarıdır.

Diğer kaynaklarda kırmızı renklerin anlamı ile ilgili şu ifadeler yer almaktadır; kırmızı; ilk anda algılandığı gibi kaba kuvvetin rengi değildir. Onun titreşimlerinin etkisi en kaba zihinden en saf akla ulaşabilir. Kırmızı rengi giyinmeyi sevenler iyimser ve enerjik insanlardır.

Yeşil Renklerin anlamı

Duygusal olarak bizi en çok etkileyen bir organımız olan kalp organının, bu rengin yaydığı enerji alanında olduğu düşünülür. Doğanın ve baharın rengidir. Güven veren renktir. O yüzden bankaların logolarında hâkim renktir. Yeşil yaratıcılığı körükler. Bu yüzden büyük lokanta mutfaklarında yeşil tercih edilir. Hastanelerde de yeşil rahatlatıcı özelliği nedeniyle kullanılır. Yeşil alanda insanların daha az mide rahatsızlığı çektiği saptanmıştır. Doğanın, doğallığın, sağlığın ve dengenin sembolüdür. Bu nedenle, çocuk odaları, hastaneler, yatak odaları, oturma odaları için uygundur. Yaratıcı düşünmeyi kolaylaştırdığı ve hızlandırdığı araştırmalarca desteklenmiştir.

Yeşil ağaç yapraklarının, çimenlerin rengi olduğundan serinletici ve sakinleştirici bir etkiye sahiptir. Sessizlik, verimlilik, hayat, büyüme, doğa, bilgelik ve inancı çağrıştırır. Her renkte olduğu gibi yeşilin de farklı tür ve tonları farklı duygular uyandırabiliyorken, abartılması megaloman, otoriter ama küstah, alaycı bir ifade yayabilmektedir.

Yeşil renk sakinliği anlatmakla beraber doğayı yansıtır. Güven veren bir renktir. Güvenlik hususunun ön planda tutulduğu işletmelerde yeşil renk tercih edilir. Fakat yüklendiği farklı anlamlardan ötürü çok tercih edilen bir renk değildir. Farklı tonları dini anlamlar da taşıyabilir. Bu sebeple farklı anlaşılma kaygısı birçok üründe, firmalarda ve farklı alanlarda tercih edilmemektedir. Londra’daki Blackfria Köprüsü, yıllarca pek çok intihara sahne olmuştur. Hükümet bu durumu önlemek amacıyla psikologların önerisiyle köprüyü yeşile boyatmıştır. Bu uygulamanın sonucunda intihar oranlarındaki % 34’lük düşüş kayıtlara geçmiştir.Öte yandan çoğu kültürde yeşil, “fesat ve kıskançlıktan yemyeşil oldu” tümcesinde olduğu gibi kıskançlığı da temsil etmektedir. Yeşil ayrıca; eylem, iyi şans, zenginlik, güven ve para anlamlarını da aktarır. Bu etkileriyle finans sektörünün tercih ettiği bir renk olmuştur. Göz algısındaki en kolay renk olarak düşünülen yeşilin, sakinleştirici bir etkiye sahip olmakla birlikte, pek çok ürün kategorisinde rahatlama ve huzur etkisi vermek amacıyla kullanıldığı düşünülebilir.

Lacivert Renklerin anlamı

Kozmik renk olarak kabul edilir; sonsuzluğu, otoriteyi, verimliliği simgeler. O yüzden dünyadaki firmaların yarıdan fazlası logolarında laciverdi kullanır. Lacivert giyen kişiler kendilerini çok daha karizmatik ve inandırıcı hissederler. İnsanların üzerinde başarılı ve güçlü imajı bırakır.

Mor Renklerin anlamı

Eskiden beri ihtişam ve lüksün son basamağı olarak düşünülür. Tarih, yüksek sınıfların, saray mensuplarının daima morla bezendiklerini kaydeder. Nekrotik duyguları açığa çıkardığından, insanların bilinçaltını korkuttuğu saptanmıştır. İntihar edenlerin beğendiği renktir. Renk olarak mor seçimi, zeka, bilinç ve iç görü düzeyi ile paralellik taşır. Asalet, güç ve imparatorluk kavramlarını çağrıştırır. Mistik bir yücelik ve metafizik gücü simgeler. Konsantrasyonu arttırır, mediatif bir etkisi vardır; konuşma, açılma ve rahatlama isteği yaratmaktadır.

Mor, asalet, mistik, utanç, hüzün, aşk ve aklın birleşimi, itibarın rengidir. Mor büyük alanlarda görüldüğü takdirde korkutucu ve huzursuzluk veren bir renk olmaktadır. Erguvan, haklılık, ihtişam, egemenlik ve asillik duygusu doğuran kişiler arasında ciddiyet ve mesafe duygusu telkin etmektedir. Menekşe moru, dini otorite, kaos, ölüm, kendini adama, ilahi aşkı temsil eden bir renktir. Leylak rengi ise melankolik duygular telkin etmektedir.

Pembe Renklerin anlamı

Uyum, neşe, şirinliğin ve sevginin simgesidir. Beyaz ve kırmızının karışımı ile ortaya çıkan pembe renk, yumuşaklık, nezaket, saflık ifade eder. Rahat hissettiren ve dinlendiren bir renktir. Dişiliğin ve sevginin de rengidir. Kişide sakinlik, duygusallık, romantizm, masumiyet gibi duygular uyandırır. Uçuk pembe ise nezaket, yumuşaklık, tatlılık, çekingenlik, mahcubiyet, muhafazakarlık duygusu telkin etmektedir.

Mavi Renklerin anlamı

Pembe bayan rengi ise mavinin de erkek rengi olduğu söylenir. Koyu tonlar iç karartan, açık tonları ise güven veren bir renktir. Huzuru ve sınırsızlığı temsil eder. Bu anlamını gökyüzü ve denizden de almaktadır. Bu anlamda insanlar mavi rengi günlük hayatlarında çok fazla tercih edebilirler. Bebek ürünleri de genellikle erkekler için mavi, kızlar için pembedir. Mavi, modernlik ve hoşnutluk gibi pozitif anlamları iletmek için de kullanılır. Mavi rengin ilk çağrışımı barıştır; Avrupa Konseyi ve Birleşmiş Milletler gibi kurumların görsel kimliklerinin mavi olması rastlantı değildir. Öte yandan mavi rengin, birçok ulusun en sevdiği renk olduğu saptanmıştır. Pastoureau, “Mavi: Bir Rengin Tarihi (Blue: The History of a Color, 2001)” adlı kitabında şöyle demiştir: “(…) Mavi, yeşil ve kırmızıyla karşılaştırıldığında, bugün Avrupa’nın her yerinde açık ara farkla en sevilen renktir” Mavi doğada sık rastlanmayan bir renk olup bu yüzden gıda ambalajlarında olumsuz çağrışımlar yapabilmektedir. Zira gerçek hayatta yiyecek olarak tüketilen mavi bir besin maddesi görmek pek mümkün değildir. Bu nedenle mavi renk, görüntüyü vurgulama gibi temel işlevler taşır. Tanınmış Danimarka pastalarının ambalaj tasarımlarında olduğu gibi; mavi zarafet sembolü olduğu için, bu vurguyu yapacak şekilde, mavi kutular kullanılmaktadır.

Gri Renklerin anlamı

Karamsarlık, hüzün, sıkıntı, içe kapanıklık gibi duygular uyandırır. Diplomatik ve ağır ortamlarda denge unsuru ve uzlaştırıcı olarak kullanılmaktadır. Grafik tasarımı uzmanı Rodin Alper makalesinde ; ‘ Gri, diplomatik ve ağır bir renktir ama hareketsizliği yavaşlığı ve ciddiyeti temsil eder. Silahlı kuvvetlerde her yeri griye boyarız. Kapılar, kaloriferler vb. devlette de her şeyin gri olmasının mantığı buna dayanır. Yaratıcılığı öldürdüğü öne sürülür.’ demektedir.

Turuncu Renklerin anlamı

Heyecan, mutluluk verici, dinamik, çarpıcı ve iç açıcı bir renktir. Gösteriş ve şatafatı çağrıştırır. Fakat kırmızı kadar dikkat uyandırıcı değildir. Girişkenliği, hareketliliği, neşeyi ve coşkuyu ifade eder. Güneşi çağrıştırır. Enerji, canlılık, sağlık ve memnuniyet hissettirir. Sıcak, doğal, samimi, neşeli kişiler turuncuyu tercih eder. Aynı zamanda, iştah açıcı bir renktir, mutfaklar ve yemek odaları için uygun renklerdendir. Neşe verici, ısıtıcı, birlik olmaya yönlendirici, çok kullanıldığı durumlarda huzursuz edici, zenginlik, ışık ve verimliliği temsil eden bir renktir. Önsezinin, duru sevincin, dengeli gücün sembolü turuncu, iyimserlik yayar.) Turuncu çabuk dikkat çeker. Sosyalleşme duyguları turuncu ile faaliyete geçmektedir. Kırmızı kadar dinamik değildir. Titreşimi ondan zayıftır. Rahatlığı parlaklığı anlatır. Kırmızı kadar olmasa da ateşi, güneşi, ısıyı ve ışığı çağrıştırır. Popüler fast-food zincirleri iş yerinde turuncu gibi yüksek enerji saçan renkleri kullanırlar. Turuncu güçlü bir iştah uyarıcı olduğu gibi, daimi müşterilere ye ve koş’’ mesajı vererek onları cesaretlendirmektedir.

British Gas, yeni adıyla BP Group ile iletişim kurmak istediği için logosunu turuncuya çevirmiştir. Glaxo Wellcome ve Smithkline Beecham birleşerek, kendilerine serin ve klinik bir hava veren mavi ve yeşil renkli logolarını, insanların kendilerini daha iyi hissetmelerine daha çok şey yapmalarına ve daha uzun yaşamalarına yardım etmeyi amaçlayan stratejilerine uygun olması için parlak turuncuyu tercih etmişlerdir. Bununla birlikte, turuncu rengini tamamen değil de logonun bir kısmında kullanan şirketlerde vardır. Logolarında mavi rengi turuncu renge ekleyen Reuters ve Intel Pentium 4, bununla ‘’bizi ciddiye al ama aynı zamanda bizden hoşlan’’ mesajını vermek istemiştir.

Turkuaz Renginin Anlamı

Üst düzey bir değişimin ve dönüşümün simgesidir. Dikkati ayakta tutar. Kendini ifade etmeye yardımcıdır. Büyük bir gücü ve soğuk içsel bir ateşin hayalini içerir. Uçuk türkuaz, mavi ve yeşil gibi sakinleştiricidir. Canlandırıcı ve sakinleştirici psikolojik etkileri bulunmaktadır.

İnsanlar üzerinde istikrar sağlayıcı bir özellik sağladığı gibi, dikkati ve konsantrasyonu da ayakta tutar. Bu sebepten turkuaz insanı kendisini kolayca ifade eder. Açık fikirliliğin, gururun, yardım severliğin potansiyelidir. Turkuaz ayrıca en üst düzeydeki değişim ve dönüşüm sembolüdür.

Sarı Renklerin anlamı

Sarı zeka, incelik ve pratiklikle ilgilidir. Toplumsal yaşamı ve birlikte çalışmayı yansıtan bir anlamı vardır. Geçiciliğin ve dikkat çekiciliğin sembolüdür. Dikkat çekiciliğinden dolayı dünyada taksiler sarıdır. Sarı ayrıca hüzün ve özlemin rengidir. Sonbaharın tüm hüzünlü güzelliğinde onun her rengini izlemek mümkündür. Temizliği ve saflığı temsil eder. İstikrarı, devamlılığı simgeler. Sarı, güneşin ve sıcaklığın olduğu kadar altının, zenginliğin ve lüksün de sembolüdür. Dikkat ve uyarının rengidir; örneğin, trafik ışıklarındaki sarı, dikkatli ol ve hazırlan demektir, futbolda sarı kart, ikaz demektir. Ancak aynı nedenle bankalar tarafından asla tercih edilmeyen bir renktir.

Sarı en ışıklı, hareketli, parlak ve neşeli, zenginlik, bolluk, şeref ve sadakati hatırlatır. Entelektüel olan, yöneticiliğe, hırs iddia ve özgürlüktür. Canlı sarı, kişiyi aktif yapar, solgun sarıysa, dinlendirir ve gevşetir. Renk terapistlerine göre bu renk, tüm renkler arasında genel kas sinirlerinin gücünü arttıran tek renktir. Sarı, anlamayı keskinleştirir ve akıl işlevlerini arttırır.

Kahverenginin Anlamı

Gerçekçiliğin, plan ve sistemin rengidir. Kıyafetlerde pek tercih edilmez, çünkü kahverengi giyen insanlar kalabalıkta dikkat çekmezler. Toprağın rengidir. Doğa ile çevre ile bütünleşmeyi, ama bir o kadar da silikliği, kayboluşu, kendine güvensizliği, içe dönüklüğü temsil eder. Finans ve borsa sektörlerinde çalışanların kahverengi giymemesi bir gelenektir. Mekanlarda kullanıldığı zaman, hareketleri hızlandırır. Sağlamlık ve yararlılık ifadesini taşır. Renklerin en gerçekçi olanıdır. Aynı zamana da sağlıklı bir yaşamı ve güncel çalışmayı yansıtır. Koyuluğu arttıkça siyahın özelliklerini almaya başlar.

Kahverengi toprağın rengidir, ciddiyet ve dayanıklılığı temsil eder. Kahverengi giyen insanlar rahattır ve bu rahatlıklarını topluma da yansıtırlar. Bu rengin tercih edildiği yerler genellikle ciddiyetin hakim olduğu mekanlar veya iş yerleri olabilir. Çoğu işyeri mekanının tasarımında kahverengiyi tercih eder. Bu sayede çalışanlar arasındaki ciddiyeti sağlama çabası içerisinde olunduğu görülebilir. Yaşı ilerlemiş insanların da kahverengini tercih sebepleri bu belirtilen çağrışımlar sebebiyle olabilir. Kahverenginin farklı tonları bu ciddiyetin ve dayanıklılığın derecesini arttırıp azaltabilir.

Beyaz Renklerin anlamı

Tüm ışık tayfını bünyesinde toplamıştır. Birlikte kullanıldığı diğer renklerin güçlerini arttırır. Saflık, temizlik, huzur, etkisi verir. Asalet, sessizlik, masumiyet gibi anlamları vardır. Beyaz renk ferahlık veren bir renktir. Işığı yansıtır; bu nedenle de kullanıldığı ortamlarda ya da yazlık kıyafetlerde serinlik ve canlılık hissettirir.

Birçok kültürde gelinlerin beyaz giymesi masumiyet ve saflığı temsil ettiği içindir. Ayrıca temizliği ve hijyeni simgeler. Doktorlar ve hemşirelerin, hastaneler ve laboratuvarların beyazı tercih etmesi sterillik özelliğini çağrıştırır.

Renklerin psikolojik anlamları ve insanlar üzerinde yarattığı etkiler ile ilgili yapılan bir araştırmada ABD ‘de insan kaynakları danışmanı olarak çalışan Jeannine Mcshane’e şu soru yöneltilmiştir;

‘Kadınlar günlük hayatta renk unsurunu kendilerini ifade etmek amacıyla bir avantaj olarak ya da kalabalığa karışmak amaçlı kullanmakta mıdırlar?’

Yanıt şu şekildedir; bir anlamda evet, ya da öyle olmalı, giyinirken bilinçli ve kasıtlı renk tercihleri yapmak gerekmektedir. Şahsi tercihlerime göre, eğer bir toplantıya gideceksem, profesyonel ve ciddi bir izlenim için gri, mavi ya da siyah renklerin tonlarını tercih ederim. Eğer bir sunum yapacak veya ders vereceksem, enerjik, canlı bir ton tercih ederim, bu sayede karşımdakilerin beni ilginç ve eğlenceli ya da ilgi çekici bulmaları muhtemeldir.’

Renklerin psikolojik etkilerinden birçok alanda istifade edilmektedir. İç ve dış mekanlarda, tekstilde, kısacası rengi taşıyan biçimlerde doğru renk seçimi halinde renklerin olumlu etkileri yaşamlarımızda da olumlu etkiler yaratacaktır. Beyaz ve soğuk renklerin açık tonlarıyla boyanmış iç mekanlar, siyah ve sıcak renklerle boyanmış renklerle göre daha geniş görünmekte, siyah ve çok koyu tonların daralmış, ince etkisinden tasarımcılar ve dekoratörler sıklıkla yararlanmaktadırlar. Bu araştırmalara örnek vermek gerekirse; British Columbia üniversitesinde konu ile ilgili bir araştırma yapılmıştır. Üniversitedeki bilim adamlarınca, farklı alanlarda ve bilgisayar ile çalışan yaklaşık altı yüz kişi üzerinde yapılan araştırmada, bilgisayar ekranı bazen kırmızı bazen mavi olarak ayarlanmıştır. Dikkat ve detaycılık gerektiren, metin düzeltme ve anagram çözümü üzerine çalışan kişilerde deneyler gösterilmiştir ki, bilgisayar arka planı kırmızı olan kişiler, mavi olanlara göre %31 daha başarılı olmuşlardır. Öte yandan çocuk oyuncakları tasarımı gibi yaratıcılık Renklerin psikolojik etkilerini ispatlamak amaçlı birçok araştırma yapılmıştır. Gerektiren bir konuda bilgisayar arka planı mavi olan kişiler, kırmızı olanlara göre daha iyi performans sağlamışlardır. Çalışmayı yürüten Ravi Mehta’ya göre bizler kırmızı rengi tehlike ve hata ile ilişkilendiriyoruz, bu sebeple kişiler hata yapmaktan kaçınıyorlar ve bu da onları detaylara odaklanmaya yönlendiriyor. Öte yanda mavi renk motivasyonu teşvik ediyor, bu durumda kişiler rahatlıyor, yeni fikirlere karşı daha açık olup, problemlere yaratıcı çözümler üretiyorlar.

Siyah Renklerin anlamı

Duygusallığı ve hüznü simgeler. Gücü ve tutkuyu temsil eder. Bizde ve batıda siyah matemi temsil ederken, Japonya’da siyah mutluluktur. Siyah fonda kullanılırsa karamsarlığı çağrıştırır. Einstein konsantre olabilmek için perdeleri siyah, gün ışığı olmayan odaları tercih ederdi. Siyah, ışığı ve tüm renkleri emen bir renktir. Gücü, tutkuyu, asaleti, yalnızlığı, gizemi, ağırbaşlılığı ve dengeyi simgeler. Makam araçlarının, otorite ve protokolün rengidir. Çoğu kültürde siyah, tarih boyunca ölümün, yasın ve matemin rengi olmuştur. Siyah bazen de kaçışın ya da isyanın rengi olarak karşımıza çıkarmaktadır. Siyaha yakın bir renk olan gri ise çoğunlukla kasveti, içe kapanıklığı, karamsarlığı, depresyonu hatta ölümü çağrıştırmaktadır. Beyazın zıttı olan siyah, iyi-kötü, gece-gündüz, ying-yang, yaşam- ölüm gibi var olan doğal ikilemlerin ‘ diğer rengidir. Siyah her birimizin doğasında bulunan derin uyuşmazlığın sembolüdür. Bu renk, yas, pişmanlık, suçluluğu sembolize edebileceği gibi, derin dinlendirici sessizlik ve sonsuzluk ya da yapısal kuvveti sembolize eder. Siyah hırsın da ifadesidir. Batıda matemi simgeleyen siyah Japonya’da mutluluğun simgesidir. Genel anlamda evren ve boşluğu temsil etmektedir. Siyah renklerin yokluğudur. Bazı kültürlerde bilgeliği temsil etmektedir.(H.S.İnnap-ylt)