Oltu taşı nedir? Oltu taşı nasıl anlaşılır?

(0 oy) 0/5 25
Yorum Yaz


Kara kehribar, bilinen adı ile Oltu taşı, ülkemizde Erzurum’un Oltu ilçesinin kuzeydoğu kesiminden çıkarılmakta olan yarı değerli bir taştır. Oltu taşı nedir? Oltu taşı nasıl anlaşılır? Yazımızda oltu taşı hakkında tüm bilgileri bulabilirsiniz.

Oltu Taşı – Karakehribar Taşı nedir?

Oltu taşı siyah, koyu kahve, sarı, nadiren de gri-yeşilimsi olabilir. Bu maden esasında bir karbon bileşenidir, siyah renkli, kolay işlenebilen, bu nedenle de takı ve ziynet eşyası yapımında kullanılır. Genelde bayan takıları ve [tespih] üretiminde önemli bir yere sahiptir. Yüzyıllardan beri yörede genellikle tek kişilik ve babadan oğula geçen ev-atölyelerde fazla bir değişikliğe uğramadan üretilmektedir. 3213 sayılı Maden Kanunu’nda kıymetli taşlar arasında olduğunun tescili dahi yapılmıştır. Yakın tarihlerden itibaren Gürcistan üzerinden getirilen benzer özelliklerdeki taşlar kara kehribar taşı adı altında pazarlanmaktadır. Ancak bu taşlar kalitesiz, çabuk kırılganlık özelliğine sahip ve Oltu taşında bulunan siyah ve kahverengimsi özelliklerinin dışındadır. Kalitesinin düşüklüğü sebebiyle piyasaya ucuz olarak sürülmekte bu da hakiki Oltu taşı üretici ve pazarlamacılarının işlerini zorlaştırmaktadır.

Oltu Taşı’nın Özellikleri

Siyah kehribar da denilen kara kehribar taşının en dikkat çekici özelliği , yer kabuğundan çıkarıldığında çok yumuşak , hava ile temas etmediği müddetçe bu yumuşaklığını muhafaza eder. Bu özelliğinden dolayı işlenmesi kolay bir cevherdir. Genellikle siyah, bazen koyu kahverengi. nadiren gri ve yeşilimsi renklerde de bulunur. Hava gazında alev çıkararak yanar geriye bir miktar kül kalır. Yanma esnasında aniden soğutulursa camlaşır ve kalıp halini alır. Sürtünme ile elektriklenip hafif cisimleri çeker

Oltu Taşı Nerelerde Bulunur?

Oltu taşı rezerv olarak; Dutlu, Hankaskışla, Alatarla (Saplık mevkii) Çataksu (Kabasut mevki)köylerinde tatminkar olup kuzey doğuya doğru uzantısını meydana getiren . Dutlu dağı (Yasak dağ ) ve çevresinde çıkarılmaktadır. Yerleşme merkezi olarak zikredilmek gerekirse dutlu Güzelsu, Alatarla, Sülünkaya, Günlüce, Ormanağzı, Taslıyköy, Çatksu      köyleri belirtilebilir. Bölgeler takriben 1600-1800 metre rakımlı, dik yamaçlı olup sarıcam ormanları ile kaplıdır. Bölgede bol miktarda kaynak suyu çıkmaktadır. Böylesine engebeli araziden maden çıkarmak belki çok zor ama çevrede madenden anlayan kaliteli elamanın çok olması ve çıkarmada kullanılan malzemenin Oltu dan temin edilebilir olması isi kolaylaştırmaktadır.

Mayıs eylül ayları arasında tarıma dayalı işlerle uğraşan yöre halk kara kehribar taşını ancak çiftçilikten arta kalan zamanlarda yani ekim – mart ayları arasında yapmaktadır. Bölgede Oltu taşı çıkarmak için açılan ocak sayısı 600 civarındadır. Oltu taşının islenişi iki şekilde yapılmaktadır. Bunlardan bir tanesi torna yardımı ile diğeri el çarkı ile islenişidir.

Gerçek Oltu Taşı Nasıl Anlaşılır?

Kara kehribar taşı görünüm olarak kolayca taklit edilebilir olmasına rağmen şayet özellikleri iyi bilirse taklitlerinden kolayca ayırt edilebilir.

Oltu taşını taklitlerinden ayırt edebilmek için su özellikleri bilmek gerekir:

  • Elimizdeki toplu iğnenin ucunu iyice ısıtıp tespih tanesine batırınız şayet elinizdeki tane Oltu tası ise iğne Oltu taşına işlemez yani batmaz, batarsa taklittir.
  • Oltu taşını kazırsanız veya zımparaya sürerseniz kahverengi toz bırakır.
  • Oltu taşı kehribar özelliği gösterdiğinden, sürtünme sonucu elektriklenir ve küçük toz parçacıklarını çeker
  • Oltu tasını avucunuzun içine alıp üflediğiniz zaman üzeri buharlaşıp nemlenir.
  • Oltu taşının kendine has ve taklitlerinde olmayan tok bir sesi vardır.
  • Oltu taşından yapılmış tespih ağızlık ve diğer süs eşyaları kullanıldıkça parlayıp güzel bir görünüm alır.

Kara kehribar taşı mamullerinde az da olsa isçilik arızalarına rastlanır. Taneler birbirlerini tutmayan ebatlarda olabilir.