Mısır mitolojisinde Tanrıça İsis

(0 oy) 0/5 33
Yorum Yaz


Mısır mitolojisinde Tanrıça İsis Mısır’ın ana tanrıçasıdır. Tanrı Nun’u ile tanrıça Nut’un kızıdır. Hathor, Dendero, Neit, Saia gibi tanrıçaların olduğu bir zamanda ortaya çıkmıştır. İmparatorluğun orta döneminde İsis’e tapınma söz konusu değildir. İsis kültü ilk olarak yeni imparatorlukla birlikte oluşur. Bundan itibaren de varlığı sürekli büyümüştür. Hellenler onu tanıyıncaya kadar, büyük ve her şeyi kapsayan tanrıça olacaktır.

İsis kimdir?

Mısır mitolojisine göre İsis, kral tanrı Osiris’in kız kardeşi ve karısı, güneş tanrısı Horus’un anasıdır.

İsis, Mısır panteon’un en popüler tanrıçasıydı. Başlangıçta Osiris kültünün bilinen en eski merkezi Busiris yakınlarındaki Delta civarında tapılan bir fetiş olduğu düşünülmektedir. Gökyüzünde Sirius (yıldız) olarak yerini alan İsis’in Mısır’da kült merkezi olan bir şehir veya gömülü olduğu bir yer bulunmamaktadır.

İsis Tasvirleri

İsis, tasvirleri başının üzerinde bir taht veya koltuğu anlatan hiyeroglif sembolü bulunan bir kadından oluşmaktadır. Muhtemelen orijinal İsis figürünün başında fetişi objesi bulunmaktaydı. Ancak bu obje zamanla hiyeroglif sembolüyle karıştırıldı ve böylece İsis kraliyet tahtıyla ilişkilendirildi. “Çok İsimli Tanrıça” olarak bilinen İsis, Nut ve Hathor’dan Yunan ay tanrıçası Asterte’ye kadar bütün tanrıçalarda görülebilmektedir. Yunanlılar da İsis’i tanrıça Demeter ile bir tutmuştur.

İsis’le Hathor, sonsuz gökyüzü ineği olarak da dile getirilmiştir ve ya inek olarak, ya da inek başlı kadın olarak betimlenmişlerdir. İnek, İsis’in kutsal hayvanı sayılırdı ve Mısır’da kurban edilemezdi. Herodotos’un belirttiğine göre; Libyalılar da Mısırlılar gibi kesinlikle inek yemezlerdi. Kyreneli kadınlar da, İsis’in etkisiyle inek yemezler; bu tanrıça onuruna oruç tutar, bayram yaparlardı.

Piramit metinlerinde İsis’ten, güneş tanrısı Horus’un annesi olarak söz edilmektedir. Burada belirtildiğine göre, Horus’un yıldızı Orion, İsis’in ki ise Sirius’tur. İsis ayrıca sihirbaz gibi, gizemin ve doğanın bütün güçlerinin de tanrıçasıdır. Osiris’i bu şekilde kurtarmış, Horus’u bu şekilde koruyup, yaralarını sarmıştır. Bu yüzden bütün tanrıların en akıllısı olarak betimlenmektedir.

Aynı zamanda Tanrıça İsis, buğday/bereket tanrıçasıdır. Mısırlılar, ilk ekini biçtikleri yığının etrafında göğüslerine vurarak İsis’e dua ederlerdi.

İsis’in heykel ve tasvirleri çok değişik yapıldığından, tanınması kolay değildir. İsis, başının üzerinde hiyeroglif yazısında “taht” sözcüğünü simgeleyen harflerle birlikte tasvir edilir; bu tasvirlerde tek başına, oğlu Horus’la birlikte tahta oturmuş veya bir tabutun önüne diz çökmüş vaziyette gösterilir.

İsis’in, kocası İçin yaptığı fedakarlık ve kocasını diriltmek için gösterdiği çaba, ona daha yüksek bir mevki vermiştir. İsis önceleri bir bereket tanrıçası iken, nesli devam ettiren bir dişilik özelliği almış ve daha sonra cehalet ve kötülüğe karşı gelen bir tanrıça sayılmıştır.

İsis tapınakları

İsis’in onuruna inşa edilen ilk büyük tapınağa 30. hükümdarlık döneminde II. Nectanebo’nun döneminde başlanmıştır. İsis Tapınağı diye adlandırılan bu tapınak Doğu Deltasındaki Tanta ve Damieta’nın arasında bulunan Behbeit El-Hogor’dadır. Yunanlılar İseum olarak adlandırdıkları tapınak, III. Dtolemy ve I. Evergetes’in döneminde tamamlanmış, MS. 6. yüzyıla kadar tapınakta İsis’le birlikte Osiris ve Harus’a da tapılmıştır. Denderch’da, İmparator Augustus Hathor’a adanmış ana tapınağın güneyine tanrıça İsis için küçük bir tapınak yaptırmıştır. Bu tapınakta İsis’in doğumu kayıt altına alınmış ve kutlanmıştır.

Aslında İsis’e adanmış tapınakların en ünlüsü Philae adasında bulunmaktadır. Antik Mısır’ın güneyin sınırı Elephatine (Aswan)’dır.Yani Elephantine’nin yukarısında bulunan Philae antik Mısır sınırlarında bulunmaktadır.(hasan ergin-YLT)