Kuzey Avrupa mitolojilerinde hayat ağacı

(5 oy) 5/5 371
Yorum Yaz


Kuzey Avrupa mitolojilerinde ağaç kültü ve tapımı, oldukça önemli bir yer tutar. İskandinav mitolojisinde sıkça adı geçen Yggdrasil (dişbudak) ağacı, dünyanın sütunu olarak düşünülmekteydi. Yggdrasil’in köklerinden birinde bilgelik verdiğine inanılan bir kuyu, kökünde yılan, gövdesinde sincap ve yapraklarından otlayan karacalar bulunmaktadır. Kuzey Avrupa halklarının inançlarında ağaç tapımı yaratılış ile ilgilidir.

“Cermen ya da Germen sözcüğü Alman, Anglo-Sakson, Danimarka, İzlanda, İsveç ve Norveçlilerin ortak soyunu dile getirmektedir. Edda ve Saga gibi efsane yapıtlarından öğrenildiğine göre ağaç tapımı ve hayvan tapımı eski Cermen inançlarının temelidir. Eski Cermenlerin ilkel dinlerinde ağaç tapımı önemli bir rol oynamıştı ve Upsala yakınındaki Yggdrasil ağacını dünyanın sütunu sayarlardı. Saksonlardaki Irminsul ağacı da buna benzer bir inançla evrenin desteği sayılıyordu. Doğaya tapan Cermenlerin ağaç tapımları da büyük ölçüde İskandinav kaynaklarından öğrenilmiştir.”

Avrupa toplulukları arasında “Kozmik Ağaçla ilgili temel özelliklerin neler olduğunu, Ash Yggdrasil – Avrupa Yaratılış Miti çok güzel bir şekilde ortaya koymaktadır. Avrupa yaratılış mitine göre Yggdrasil, bütün ağaçların en iyisidir.

Porsuk Ağacı Sütunu veya Dişbudak ağacı olarak da adlandırılan Yggdrasil, Odin’in kendini astığı ağaçtır. Ağacın üzerinde asılan her şeyin babası Odin, Mesih’in çarmıha gerilişi gibi asılmaktadır. O, burada dünya ile ilgili düşüncelerde aydınlanmak için, kendi rızasıyla asılmaktadır. Onun en önemli özelliği, bütün ağaçların en büyüğü olması ve Tanrı’nın kararlarını onun dibinde vermesidir. Ağaç o kadar büyüktür ki dalları bütün dünyaya yayılır. Köklerinden birinde akıl kuyusu vardır. Kuyunun bekçisi Mimir, bütün destanları kuyudan içtiği kutsal ve ebedi su sayesinde öğrenir. Bu kuyudan su içen kişinin de bilgeliğe ulaşacağına inanılmaktadır. Köklerinden biri de cennette olan Yggdrasil’in tepesinde dev bir kartal oturmaktadır. Bu ağacın kökünde bir yılan, gövdesinde bir sincap ve dibinde de yapraklarını ısıran dört karaca bulunmaktadır.”

Almanlardaki Mayıs Ağacı, hayat ağacı inancının halk arasındaki bir kalıntısıdır. Yeni evlenenlerin önüne dikilen bu ağaç, ondaki hayat ve yetişme gücünün yeni çiftlere geçmesini sağlamak içindir.

“Almanya’nın bazı bölgelerinde 1 Mayıs günü, köylüler ahırların ve inek damlarının kapılarına ineklerin daha fazla süt vereceği düşüncesiyle Mayıs ağaçları dikerler. Yılbaşı gecesi Alman köylüleri, meyve ağaçlarını hasır iplerle birbirine bağlar ve böylece onların evlenmiş olduklarını söyleyerek meyve vereceklerine inanırlardı”. Semnon adlı Alman kabilesi, atalarının ormandan çıktığına inanmışlardır. Tıpkı diğer pek çok topluluk gibi, Avrupalı toplumların inançlarına göre, insanlar ağaçtan çıkmıştır. Ağaçla ilgili bir inanış da insanların ruhlarını ağaçlarda saklayabilmesidir.

Değerli burclar.net okurları Avrupa’nın birçok yerinde, baharda ormana gidip bir ağaç kesmek ve onu köye getirip bir yere dikmek bir töreydi. Bu törelerde amaç, ağaç-ruhun verme gücünde olduğu nimetleri köye ve her eve taşımaktır.

“İrlandalılar arasından derlenmiş olan bir mitte de kozmik ağacı su kültüyle birlikte görmekteyiz. Buradaki “kozmik ağaç”, “bilgi ağacı” olma vasfıyla öne çıkmaktadır. “Bilgi Ağacının dibinde bulunan gölün suyu, Türk inanış sistemindeki “ölümsüzlüğü” ve “ebedi gençliği” sağlayan kutsal su gibi, gençleştirici ve hastalıktan koruyucu bir özelliğe sahiptir.” Söğüt ağacı batı sanatında su, matem ve ölümle ilişkilendirilmektedir. Dalları aşağı doğru sarkmış söğüt ağacı, mezar taşlarında kullanılan yaygın bir motifti.

“Galya (eski Fransa) kültüründe Akçaağaç ve porsuk ağacı İrlanda’da olduğu gibi kutsal kabul edilir. İngiltere Galler’de üvez ağacının büyülü güçlere sahip olduğu var sayılmaktadır” “İsveç’in bazı bölgelerinde önceleri her çiftliğin yakınında bir bardtrad (koruyucu ağaç) ıhlamur, dişbudak ya da karaağaç bulunurdu. Bu kutsal ağaçların yapraklarını hiç kimse koparamazdı ve ona yapılacak herhangi bir hasar, uğursuzluk ya da hastalıkla cezalandırılırdı.”

Keltlerde çeşitli ağaçlar kutsal kabul edilir. Meşe, fındık ağacı, dişbudak ağacı, kayın ağacı bunlara örnektir.

Meşe ağacı ve druidler

“Dryad’lar Yunanca meşe ağacı anlamını veren drys sözcüğünden türetilmiştir. Kimi yazarlar, Dryad’larla Keltlerin dini Druid’lik arasında bir bağlantı kurmaktadırlar. Bu deyim Keltçe meşeyi gören anlamındadır. Bu adı taşıyan Kelt-Gol rahipleri, meşelerin gövdelerinde biten ökse otundan her derde iyi geldiğine inanılan bir ilaç yapıyorlardı. Kimi yazarlar bu inancı meşe ağacı tapımına bağlamakta ve meşe ağacını Keltlerin en büyük tanrısı saymaktadırlar.(Evrim Kılıç-ylt)

loading...
loading...