Keten Tohumu Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları Nelerdir?

(0 oy) 0/5 172
Yorum Yaz


Sevgili okurlar hepimiz keten tohumunu duymuşuzdur. Mucizevi bir besin olan keten tohumu hakkında kapsamlı bir yazıyı beğeninize sunuyoruz. Bu yazımızda keten tohumu hakkında bulmak isteyeceğiniz her türlü bilgi var. İşte Keten Tohumu Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları Nelerdir?

Keten tohumunun tarihçesi

8000-10000 yıl önce insanlar tarafından evcilleştirilmeye başlanan ilk bitkilerdendir. Keten tohumuna eski insanlar tarafından tedavi edici özelliklerinden dolayı çok değer verilmiş, yağı yemek pişirmede ve kozmetiklerin içinde, posası kumaş ve bez örtülerin yapımında kullanılmıştır. Keten Babiller ve eski Mısırlılardan beri çok çeşitli amaçlar için yetiştirilmiş ve kullanılmıştır. Bu nedenle bazı botanik uzmanları 500 yıldır, bazıları 7000 yıldır kültür bitkisi olarak yetiştirildiğini ifade etmekte ve Mısır’daki Firavun tapınaklarında keten elbiseler ve keten tohumu bulunduğu belirtmektedirler.

Keten tohumunun anavatanı

Linaceae (ketengiller) familyasında yer alan Linum usitatissimum L. (keten) cinsi daha çok Akdeniz havzası olmak üzere Amerika’nın güneybatısı ve kuzeyinde, Asya’nın ılıman ve subtropikal bölgelerinde yayılış göstermekte ve 200 kadar türü kapsamaktadır. Ketenin asıl vatanının Türkiye, Suriye, Irak ve Mısır gibi Ortadoğu ülkeleri olduğu bilinmekte, fakat 5000 yıldır kültür bitkisi olarak yetiştirilmesi nedeni ile günümüzde Avrupa, Asya, Amerika’da da yetiştirilmektedir.

Keten tohumu nasıl elde edilir

Ketenin olgunlaşan meyve kapsülleri dövülerek tohumları çıkartılır ve kurutulur. Çiçekleri; açık mavi, mavi, beyazımsı mavi veya morumsu mavi renkte, balta, ters yumurta veya ters kalp seklinde taç yapraklara sahip, ortadan uca doğru damarları uzanan, yaklaşık 1-2 cm uzunluğunda ve 1-1,8 cm eninde bir bitkidir. Keten tohumu bitkisinin meyveleri yuvarlak bir küre seklinde, içinde 8-12 bölümü olan ve her bölümünde bir esmerimsi sarı, esmerimsi

kırmızı veya altın sarısı renkte yumurta seklinde küçük başlı, susamdan biraz büyük taneli 2.5×5.0x1.5 mm boyutlarında parlak tohumlardan oluşmaktadır. Tanelerin gevrek, çiğnenmesi gereken bir yapısı olup, yenildiğinde ceviz ve fındığa benzer bir tat vermektedir.

Keten tohumunun bileşimi 

Keten tohumu yağ, posa ve proteinden zengindir. Bilesimi genetik ve çevresel faktörler, isleme, aşamalarına ve metotlarına göre değişmektedir. Keten tohumunun yağ içeriği geleneksel bitki üretimi ve coğrafik özelliklere göre değişiklik göstermektedir. Ortalama %41 yağ, %28 toplam posa, %20 protein, %7.7 su, %2.3 kül ve %1 oranında basit şekerden oluşmaktadır.

Keten tohumunun yağ asitleri

Keten tohumunun yağ asidi kompozisyonu diğer yağ ve yağlı tohumlarla karşılaştırıldığında %57 a-linolenik asit ALA içeriği ile keten tohumunun, n-3 yağ asitlerinin en iyi kaynağı olduğu bilinmektedir. Keten tohumu yağı ve kanola yağı en düşük doymuş yağ asidi ve en uygun tekli doymamış yağ asidi içeriğine sahiptir

Keten tohumunun protein içeriği

Keten tohumunun protein profili soyanın protein bileşimine benzemektedir. Bunlar albümin ve globülinlerdir. Keten tohumu da diğer yağlı tohumlar gibi glüten içermez, dolayısıyla glüten enteropatisi olan bireylerin tüketimine uygundur.

Keten tohumunun karbonhidrat içeriği

Keten tohumu karbonhidrat yönünden fakirdir. Yüz gramında sadece 1g karbonhidrat bulunması nedeniyle keten tohumu toplam karbonhidrat alımına çok az katkıda bulunmaktadır.

Keten tohumunun mineral içeriği

Keten tohumu mineral içeriği 1 yemek kaşığı (11 gram) keten tohumunda 66 mg Potasyum , 50 mg Fosfor, 34 mg magnezyum, 19 mg kalsiyum, 2 mg sodyum bulunmaktadır.

Keten tohumunun depolanması

Tüm keten tohumu taneleri oda sıcaklığında en az bir yıl depolanabilmektedir. Toz formu olarak ise oda sıcaklığında en az 4 ay depolanabilmektedir. Tüm ya da toz halindeki keten tohumunun buzdolabında veya dondurucuda saklanması tazeliğini koruma süresini uzatabilmektedir.

Keten tohumunun tüketimi

Tüm keten tohumu taneleri sert ve gevrek yapıya sahip olduklarından pişirilen besinlere ve salatalara eklenebilir. Taneleri kaplayan esnek yapı sindirim enzimlerine dirençli olduğu için gastrointestinal sistemden sindirilmeden geçebilir. Bu nedenle tüm taneler tohumun içindeki besin ögelerinin sindirimi için iyice çiğnenerek veya toz halinde tüketilmelidir

Yetişkinler için önerilen alım düzeyi

Bir yemek kasığı  1.8 g ALA sağlamaktadır. ALA için önerilen alım düzeyi kadınlar için 1.1 g/gün ve erkekler için 1.6 g/gün dür. Yetişkin bir birey ALA için yeterli alım düzeyine bir yemek kasığı keten tohumu tüketerek ulaşabilir. Düzenli olarak tüketildiğinde günlük 1-2 yemek kasığı keten tohumu ile, klinik çalışmalarda rapor edilen sağlığa yararlı etkiler elde edilebilir.

Çocuklar, Gebe ve Emzikli Kadınlar İçin Önerilen Alım Düzeyleri

Yeterli ALA alım düzeyi çocuklar için ¼ çay kaşığı keten tohumu yağı, gebe ve emzikli kadınlar için ise ½ çay kaşığı keten tohumu yağı seklindedir. Yine de bir uzmana danışılmasında fayda bulunmaktadır.

Keten tohumunun faydaları nelerdir

Keten tohumları, omega 3 ve omega 6’ya sahiptir. Bunlar vücudu kansere karşı korurlar. Ayrıca Omega 3, kardiyovasküler sağlık, diyabet ve psikolojik hastalıklar için de yararlıdır. Omega 3’ü bedenimizi kendi kendine üretemediğinden, bunları dışarıdan yani doğadan almak zorunda kalırız.

Keten tohumunun faydaları 

  • Keten tohumları iyi kolestrolü yükseltir ve kötü kolesterolü azaltır.
  • Kanın pıhtılaşmasını ve yüksek tansiyonunu azaltır.
  • Bağırsakları temiz tutar ve onları çalıştırır.
  • Keten tohumları menopoza giren kadınlar için çok yararlıdır. Östrojen benzeri maddeler içerikleri nedeniyle, menopozda yaşanan zorluklarının çoğu azalır.
  • Solunum yolu rahatsızlıkları için de iyidir.
  • Vejetaryenler için özellikle faydalıdır. Vejetaryenlerde bulunan B12 vitamini eksikliğini, keten tohumu önler.
  • Kan şekeri seviyelerini korur ve tokluk hissi verir.
  • Ayrıca daha az yemeye ve zayıflamaya yardımcı olur.

NOT: Keten tohumu hamile kadınlar ve küçük çocuklar için çok fazla önerilmez.