Kefir nedir? Kefirin faydaları nelerdir?

(0 oy) 0/5 110
Yorum Yaz


Sevgili okurlar geleneksel beslenmemizin en temel ürünlerinden birisidir kefir. Sağlığa çok faydalı olan kefir hakkında hemen her şeyi siz okurlarımıza sunuyoruz. Yazımızın başlığı, Kefir nedir? Kefirin faydaları nelerdir?

 

Kefirin Tanımı ve Coğrafyası nedir

Kökeni Kuzey Kafkasya’ya ait olan, beyazımsı renkli, karnabahara benzeyen fındık büyüklüğünde kefir tanelerinin süt ile mayalanması sonucu elde edilen fermente bir süt içeceğidir. Laktik asit fermantasyonu ve alkol fermantasyonu sonucu oluşan ürünler kefire özgü aromayı meydana getirmektedir.

Kefirin, ismini Türkçe’de içildikten sonra rahatlatıcı anlamında olan “keyif” sözcüğünden ve Kafkas dilinde “en iyi kalite” anlamına gelen “kef” sözcüklerinden aldığı tahmin edilmektedir. Ayrıca kephir, kiaphur, kefer, knapan, kepi ve kippe gibi pek çok ismi de kullanılmaktadır

Kafkas dağlarından Orta Asya’ya kadar uzanan kefir günümüzde başta Almanya, Norveç, Macaristan, Polonya, Romanya gibi birçok Avrupa ülkesinde, Kuzey Amerika, Avustralya ve Kuzey Afrika’da orijinal ismiyle tanınmakta ve üretilmektedir.

Kefirin Tarihçesi

Kafkas dağlarından Orta Asya’ya kadar uzanan ve binlerce yıllık tarihi olan bu içecek, Kafkasya’da yaşayan halkın ilk olarak keçi tulumu içinde süt şirden ile pıhtılaştırılarak, tulumun iç yüzeyinde birkaç hafta içinde süngerimsi bir yapı oluşturması ve bu yapının kullanılması ile kefir elde ettikleri bildirilmektedir.

Rusya’da 1930’lu yıllarda cam şişeler içindeki süte kefir mayası inoküle edilip (aşılama) pıhtı oluşuncaya kadar bir termostat içinde tutularak, elde edilen kefirin soğutulması yoluyla endüstriyel düzeyde üretimine başlanmıştır. Günümüzde kefir başta Almanya, İsveç, Polonya, Romanya gibi birçok Avrupa ülkesinde, Amerika ve Avustralya’da ticari olarak üretilmektedir.

100 g Kefir Örneğinde Bulunan Bileşenler

Mineraller (g/100g)

  • Kalsiyum 0,12
  • Fosfor 0,10
  • Magnezyum 12,00
  • Potasyum 0,15
  • Sodyum 0,05
  •  Klor 0,10

İz Element  (mg/100g)

  • Demir 0,05
  • Bakır 0,012
  • Molibden 0,006
  • Çinko 0,36
  • Manganez 0,00

Esansiyel Aminoasitler (g/100g)

  • Triptofan 0,05
  • Fenilalanin + tirozin 0,35
  • Lösin 0,34
  • İzolösin 0,21
  • Treonin 0,17
  • Metionin+sistin 0,12
  • Glisin 0,27
  • Valin 0,22

Vitaminler (g/100g)

  • A vitamini 0,06
  • Karoten 0,02
  • B1 vitamin 0,04
  • B2 vitamini 0,17
  • B6 vitamini 0,05
  • B12 vitamini 0,50
  • Niasin 0,09
  • C vitamini 1,00
  • D vitamini 0,08
  • E vitamini 0,11

Kefirin, antikarsinojenik, bağışıklık sistemi düzenleyici, kolesterol düzenleyici, antialerjik, kan şekeri düzenleyici, antimikrobiyel, laktoz intoleransı azaltıcı, sindirim sistemi üzerine etkileri ile ilgili çeşitli çalışmalar bulunmaktadır.

 

Kefirin Sağlık Üzerine Etkileri

Kefir, vücudun temel fonksiyonlarında ve çeşitli faaliyetlerinde kullanılan mineraller ve esansiyel aminoasitler bakımından da zengin bir fermente süt ürünüdür. Kefirde bulunan proteinlerin kısmi sindirimi yapılabildiğinden vücut tarafından kolayca kullanılabilmektedir.

 

Kefirin kanser üzerine etkisi

Mutasyon ve DNA zararını azaltarak, yeni oluşmaya başlayan tümör hücrelerinin enzim aktivitelerini düşürerek, kısa zincirli yağ asitlerinin üretimi ve asiditenin artmasını sağlayarak kanserli hücre intiharını artırmakta ve böylelikle antikarsinojenik etki göstermektedir. Kefir ve kefir tanesinin antikanserojenik etkisi ile ilgili araştırmalar son zamanlarda yoğunlaşmıştır. Japonya’da yapılan çalışmada kefir tanesinden izole ettikleri suda çözünebilir bir polisakkarit olan KGF-C’yi oral yolla verilmesi halinde farelerde kanserli hücre gelişimini %30-40 oranında azalttığı belirtilmiştir.

Kefir, aynı zamanda birden fazla kanser hücresi türüne karşı önemli bir antitümör aktivitesine sahiptir. Yapılan bir çalışmada, L. kefiri’nin doza bağlı bir şekilde myeloid lösemi hücrelerinin apoptozunu artırdığı gösterilmiştir. Yapılan başka çalışmalarda kefirin anti-tümör aktivitesini %40-45 arasında akciğer kanser hücreleri gelişimini engellediği ortaya konmuştur.

Kefir ve kolesterol

Kefirin kolesterol düşürücü etkisi tam olarak anlaşılmasa da, kefirdeki bakteri ve mayaların safra asitlerini parçalayarak ve kolesterol sentezinde rol oynayan HMG-CoA enziminin aktivitesini düşürerek kan kolesterol düzeyinde azalma meydana getirdiği düşünülmektedir. Yapılan bir çalışmada total kolesterol, düşük yoğunluklu lipoproteinler (LDL) ve trigliseritlerin serum düzeylerinde belirgin bir azalma olduğunu gözlemlemişlerdir, ancak Lactobacillus plantarum ile desteklenmiş kolesterol açısından zengin bir diyetle beslenen farelerde yüksek yoğunluklu 24 lipoprotein (HDL-C) düzeylerinde herhangi bir değişiklik olmadığını rapor etmişlerdir.

 Kefirin laktoz intoleransı ile ilişkisi

Kefirde laktoz içeriğinin süte göre %30 daha düşük olması ve β-galaktosidaz enziminin miktarının artması nedeniyle kefirin laktoza duyarlı bireylerde (laktoz intolerans) rahatlıkla tüketilebileceği bildirilmiştir.

Kefirin sindirim sistemi ile ilişkisi

Kefir, ishale yol açan E. coli ve Salmonella gibi patojen mikroorganizmalara karşı antimikrobiyel etki göstererek ve ishale karşı iyileştirici özellik sağlamaktadır. Kefirin patojen mikroorganizmaların gelişmesini inhibe ederek bunların mide ve bağırsak rahatsızlıklarına karşı koruyucu ve tedavi edici oldukları gözlenmiştir. Diyare ve sindirim bozuklukları ile bağırsak florasının dengesinin bozulduğu durumlarda olumlu sonuçlar gösterdiği bildirilmiştir. Ayrıca kefirin Hellicobacter pylori enfeksiyonlarının engellenmesinde yardımcı olduğu bildirilmektedir.

Kefirin faydaları

  • Boğazdaki balgamı söktürür ve tekrar oluşmasını engeller.
  • Akciğer enfeksiyonlarına karşı mücadele eder.
  • A vitamini içeriği ile göz sağlığına faydalıdır.
  • Kalbin sağlığını korur.
  • Vücuttaki aşırı tuz ve tümörü ortadan kaldırmaya yardımcı olur.
  • Bağırsak enfeksiyonlarının tedavisinde etkilidir.
  • Ortaya çıkabilecek akneleri önler.
  • Yorgunluğu önler ve sindirimi kolaylaştırır.
  • Antibiyotik etkileri sonucu inflamatuar hastalıkların tedavisinde etkilidir.
  • Kolesterol düşürücü özelliklere sahiptir.
  • Dikkat eksikliği düzenler.
  • Midede biriken yara ve gaz problemlerini azaltır.
  • Vücutta oluşan mantar üzerinde iyi bir etkiye sahiptir.
  • Yüksek tansiyonu azaltır.
  • Bağırsakta tıkanıklığı ortadan kaldırır.
  • Düzenli alınırsa sinir sistemine faydalıdır.
  • Tüm bunlar neticesinde kilo vermeye yardımcı olur.

 

Kefirin muhafazası

Kefir taneleri sütte canlılıklarını koruyabilmekte ve gelişmeleri için yaklaşık 20 saat kuluçkaya (inkubasyon) bırakılmaları gerekmektedir. Bu süreçte kefir tanelerinin hacmi %25 oranında artmaktadır. Araştırmacılar tanelerin düşük sıcaklıkta uzun süre saklanarak muhafaza edilebileceğini belirtmektedir. Korumak amacıyla kurutulan kefir taneleri kahverengi-mercan renkli ya da buğday tanesini andırır görünümdedir. 12-18 aylık depolama süresince kurutulmuş kefir taneleri aktivitelerini sürdürebilirler. Fakat bu taneler tam aktif olmadıkları için kullanılacakları zaman aktifleştirilmeleri gerekir. Islak halde 4-5°C’de saklanan kefir taneleri, eğer kullanılmazlarsa 8-10 gün içinde aktivitelerini kaybederler.