Karadeniz’in zümrüdü: Trabzon gezi rehberi

(0 oy) 0/5 25
Yorum Yaz


Trabzon ili 4.000 yıllık geçmişi, tarihi İpek Yolu güzergahı üzerinde oluşu ve Pontus krallığının merkezi oluşunun getirdiği tarihi ve kültürel yapısı, dünyanın en eski limanlarından biri olarak kabul edilişi ve bunların yanında doğal coğrafik yapısı gereği her zaman önemli bir merkez olmuştur. Karadeniz’in zümrüdü: Trabzon gezi rehberi ve Trabzon’da gezilecek yerler konulu yazımız bu önemli şehrin turizm aktiviteleri üzerine yoğunlaşacak.

Uzungöl Özel Çevre Koruma Bölgesi

Trabzon ili, Çaykara ilçesinde yer alan Uzungöl 1989 yılında Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir. Bölgede; 125 alt tür, 68 varyete olmak üzere 311 cinse ait 658 bitki taksonu, 90 memeli türü, 8 amfibi (iki yaşamlı) türü, 7 sürüngen türü, 250 kuş türü bulunmaktadır. Bitki türlerinden 41 tanesi endemiktir. Ayrıca Uzungöl çuha çiçeği ilk kez bölge içerisinde tespit edilmiştir. Gölün oluşumu vadide oluşan heyelan sonucu dağdan kopan toprakların dere yatağını kapaması sonucu oluşmuştur. Göl ve çevresi özellikle son senelerde Araplar tarafında fazlaca tercih edilmektedir.

Sera Gölü

Trabzon şehir merkezine çok yakın bir mesafede bulunan göl yine dağ yamacının 1950 yılında kayması sonucu oluşan bir baraj gölüdür. Kayan toprak ile oluşan toprak set zamanla aşınmakta ve bu da gölün su yüzeyinin azalmasına neden olmaktadır. 2010 yılında 219,52 dekarlık bir alan olarak Tabiat Parkı ilan edilmiştir. Göl çevresinde turizme hizmet eden tesisler mevcuttur.

Balıklı Göl

Akçaabat ilçesi Hıdırnebi yaylasına 18 km uzaklıkta bulunan yaylada yer alan göl ve çevresi piknik alanı olarak kullanılmaktadır.

Çakırgöl

Maçka ilçesinde 2.500 m yükseklikte Çakırgöl yaylasında bulunmaktadır. Gölün çevresi 1.160 m olup derinliği yaklaşık 1,5-2 m civarlarında olmaktadır.

Çal Köyü Mağarası

Düzköy ilçesinde bulunan mağara şehir merkezine yaklaşık 45 km uzaklıktadır. Mağaranın aydınlanma ve gezi platformları tamamlanarak 2003 yılında turizme açılmıştır. İç yapısı sarkıt ve dikitlerden oluşmakta olup içinden akan deresi ve şelalesi ile doğal bir çekiciliğe sahiptir. 2010 yılı itibari ile yürüyüş platformu 700 m’ ye ulaşmıştır. Mağaranın içerisinde 850 m’ ye kadar ulaşılmış olup toplam uzunluğunun 4km olduğu tahmin edilmektedir. Bu özelliği ile ülke genelinde en uzun sayılan mağaralar arasındadır. Mağaranın yakınında sosyal alt yapıya yönelik bir mesire yeri de mevcuttur. Yine bölgeye yakın Şahin (Doğankaya) Kayası (1.384 m) masif kireçtaşından oluşan kaya yapısı ile dağ tırmanış sporu için önemli bir potansiyele sahiptir ve söz konusu tepede ünlü tırmanışçılar tarafından açılan tırmanış rotaları mevcuttur.

Akarsu Köyü Mağarası

Maçka ilçesi Akarsu köyü civarında bulunan mağaranın eski bir yerleşim yeri olarak kullanıldığına dair kalıntılar ve içinde 72 odanın olduğuna dair söylentiler vardır. Mağara içinde ve çevresinde şimdiye kadar profesyonel bir çalışma yapılmamış olmakla birlikte mağara 1994 yılında tabiat varlığı olarak tescil edilmiştir.

Trabzon İlinin Önemli Yaylaları

Trabzon il genelindeki önemli yaylaların hepsi yukarıda bahsedildiği üzere turizm merkezi olarak ilan edilmiştir. Genel olarak il yaylalarının hepsi yürüyüş, bitki inceleme, kuş gözlemi ve bisiklet turu gibi sosyal aktivitelere uygundur. Aşağıda belli başlı yaylalar sıralanmıştır:

Hıdırnebi ve Kuruçam Yaylaları

Akçaabat ilçe sınırlarında 1.742 m’ de bulunan yaylaların arası sadece 1 km’ dir. Yaz aylarında Hıdırnebi yaylasında 3 gün süren şenlikler yapılmakta olup yaylada pansiyon hizmeti yaygındır.

Araklı-Yeşilyurt-Yılantaş Yaylası

Araklı ilçe merkezine 33 km uzaklıkta bulunan alan Ağaçbaşı, Taşbaşı, Arabinyurdu, Çukuryaylası gibi yaylalara da yakınlığı ile önemli bir destinasyondur. Yeşilyurt Beldesi 750 m ile 2300 m arasında değişen yükseklikte 14 adet yaylayı içermektedir. Bunlardan en önemlisi turizm merkezi ilan edilmiş olan Yılantaş yaylasıdır.

Maçka- Lapazan Yaylası

2.200 m yükseklikte yer alan yaylanın yol ve alt yapı çalışmaları eksiktir. Bitki örtüsü çim kayağına elverişlidir.

Akçaabat Karadağ Yaylası

Akçaabat ve Maçka ilçelerinden ulaşılabilen yayla 1.946 m yükseklikte bulunmaktadır. Yaban hayatı ve bitki örtüsü açısından zengin olan yaylada alt yapı hizmetleri tamamlanmıştır. Bakkal, kahvehane ile hediyelik eşya satış yerleri ve 10 yataklı bir pansiyon mevcuttur.

Araklı-Pazarcık Yaylası

Araklı ilçesinin 43 km güneyinde bulunmaktadır. Yine alt yapısı tamamlanmış yaylada temel alışveriş imkanları mevcuttur.

Ağaçbaşı Yaylası

Turizm açısından henüz bilinirliği fazla olmayan yayla Köprübaşı ilçesinde 2.100 m yükseklikte bulunmaktadır. Yayla Türkiye’nin en yüksek rakımlı bataklığına sahiptir. Ölmüş bitkilerden oluşmuş sulak alan anlamına gelen turba bataklığı açısından bölgenin koruma altına alınması için yapılan çalışmalar sonucu doğal sit olarak ilan edilme çalışmaları sonlanmış ve ilanı için yasal prosedür beklenmektedir. Bu açıdan bölge hayvan ve bitki incelenmesi olarak önemli bir eko turizm alanıdır.

Maçka-Şolma Yaylası

1.700 m yüksekliği bulunan yayla ilçe merkezine yaklaşık 22 km. uzaklıktadır. Alt yapısı tamamlanmış, temel ihtiyaçların karşılanabileceği alışveriş yapma imkanı mevcuttur. Ancak konaklama hizmeti veren bir pansiyon bulunmamaktadır.

Kulindağı Yaylası

Maçka ilçesine 15 km uzaklıkta 1.650 m yükseklikte bulunmaktadır. Alt yapısı tamamlanmış yayla, Şolma Turizm merkezi yakınlarında bulunmaktadır. Mor renkli orman gülü ve sarı renkli zifin çiçekleri ile ünlüdür.

Maçka- Mavura Yaylası

Şolma yaylası ile arası yaklaşık 3,5 km olan yaylanın yine alt yapısı tamamlanmış ve temel ihtiyaçlar için alışveriş yapılabilme imkanı mevcuttur.

Maçka- Kiraz Yaylası

1.850 m yükseklikte yer alan yaylanın alt yapısı tamamlanmış ve her sene Temmuz aylarında düzenlenen şenlikleri sayesinde lokantası bile mevcuttur. Yaylaya yakın Hamsiköy ve Gürgenağaç köylerinde pansiyon hizmeti de sunulmaktadır. Yaylanın çim kayağı potansiyeli vardır.

Maçka-Çakırgöl

2.500 m yükseklikteki yaylaya ulaşım ancak arazi araçları ile mümkün olmaktadır. Yaylaya giden yol üzerinde Arnavutluk, Kırantaş, Akarsu, Ayraksa, Livayda Kurugöl, Mesaraş Furnoba, Kasapoğlu, Maciboğazı, Ortaoba ve Deveboynu yaylaları bulunmaktadır.

Sultan Murat Yaylası

Çaykara ilçesine 25 km mesafede bulunan yaylanın yüksekliği 2.000 m’dir. Yaylanın ismi Osmanlı Padişahlarından IV. Murat’ ın bu yaylada Cuma namazı kılmasından ileri gelmektedir. Ayrıca yaylada I. Dünya savaşı sırasında Rus askerlere karşı savaşıp şehit düşen Osmanlı askerilerinin anısına bir şehitlik vardır ve her sene düzenlenen şenlikler ile ziyaretçilerini kabul etmektedir.

Çatma Obası Yaylası

Tonya ilçesine 24 km , Erikbeli Turizm Merkezine 14 km ve Kadırga Yaylasına 9 km mesafede bulunan yayla 2.200 m yüksekliktedir. Bu yaylada da bir şehitler tepesi ve Mızraklı Su ile Çıngıraklı Kuyu gibi efsanelere konu olan mekanlar bulunmaktadır. Ayrıca Zigana Kayak Merkezine de yakın bir mesafede bulunmaktadır.

Düzköy (Haçka Obası) Yaylası

Trabzon merkezine yaklaşık 60 km mesafede yer alan yaylanın yüksekliği 1.784 m’dir. Yazın Kadırga ve Karaabdal şenliklerinin düzenlendiği Haçkalı Baba türbesi ile ilgi çeken yaylanın alt yapısı tamamlanmıştır.

Harmantepe Yaylası

Köprübaşı ilçe sınırlarında Yeşilyurt Beldesinde yer alan yayla yine I. Dünya Savaşına dayanan şehitliği ve bu amaçla düzenlene şenlikleri ile dikkat çekmektedir.

Kadırga Yaylası

Tonya ilçe merkezine 24 km ve Erikbeli yaylasına 14 km uzaklıktaki yaylanın yüksekliği 2.300 m’dir. Aslen Gümüşhane ili Kürtün ilçesi sınırları içerisinde bulunmaktadır. Ancak Trabzon ili Beşikdüzü ilçesine bağlı kimi köylerin obalarını barındırmaktadır. Önemi ise Osmanlı padişahlarından Fatih Sultan Mehmet’ in cuma namazı kıldığı yerin etrafının sıra taşlar ile çevrilmesi ve sonrası buraya minare yapılması ile açık cami haline getirilmesidir. Temmuz ayında düzenlenen şenlikleri ziyaretçi akınına uğramaktadır.

Sisdağı Yaylası

Tonya ilçesine 24 km ve Erikbeli Turizm Merkezine 25 km mesafede 1.850 m yüksekliktedir. Alt yapısı tamamlanmış yaylada yazın şenlikler düzenlenmektedir.

Sazalan Yaylası

Tonya ilçesine 24 km ve Erikbeli’ ne 5 km uzaklıkta 1.700 m yüksekliktedir. Alt yapısı tamamlanmış olan yaylada lokanta da mevcuttur.

Erikbeli Yaylası

Tonya ilçesine 25 km uzaklıktaki yayla 1.800 m yükseklikte bulunmaktadır. Erikbeli Turizm Merkezi, Kadırga, Çatma Obası, Sazalanı, Zigana ve Ken yaylalarının kesiştiği bir noktadadır.

Trabzon İlinin Tarihi Ve Kültürel Değerleri

Roma İmparatorluğu ve Osmanlı döneminde eyalet merkezi, Ortaçağ’da bir Rum imparatorluğuna başkentlik yapmış olan kentin bilinen tarihi 4.000 yıl öncesine kadar dayanmaktadır. Konumunun ve tarihi geçmişinin getirdiği önemi ile her zaman ilgi çeken bir merkez olmuştur. Köklü geçmişi de aşağıda bazılarına değinilen kültürel varlıklarını değerli kılmaktadır.

Sümela Manastırı (Meryemana Kilisesi)

Şehir merkezine 43 km mesafede tarihi İpek Yolu üzerinde konumlanan Maçka ilçesindeki Altındere Milli Parkı içerisinde bulunmaktadır. Sümela, ortaçağ manastırlarının tüm özelliklerini taşır, bir ortaçağ kalesi, derebey şatosu gibi, giriş kapısı dışında başka yerden ulaşılması mümkün olmayan bir konumda, yerleşim yerlerinden oldukça uzakta, dört mevsim yeşil çam ağaçlarının arasında gizemli ve büyüleyici bir ihtişamla inşa edilmiştir (Köse, 2014: 12). Kilisenin deniz seviyesinden 1.150 m yükseklikte yaklaşık MS. 365-395 tarihleri arasında inşa edildiği düşünülmektedir. 2010 yılında Hristiyanlarca kutsal kabul edilen 15 Ağustos günü senede bir gün olarak ayin düzenlenmesine 88 yıl aradan sonra yasal izin verilmiştir. Bunun bölge turizmine katkısı söz konusudur.

Ayasofya Müzesi

Şimdiki il merkezinde 1250 -1260 yılları arasında bir manastır kilisesi olarak inşa edilmiş bir yapıttır. Belli dönemlerde cami olarak kullanılan yapı 1964 yılında müzeye dönüştürülmüştür. Son olarak da 2013 yılında müze statüsünden çıkarılarak cami olarak ibadete açılmıştır. Ziyaretçilere açık olan caminin bu durumu turizm açısından düşündürücüdür.

Kızlar Manastırı

Şehir merkezi Boztepe mevkiisinde yer alan manastır 1349 -1390 yıllarında kurulup son şeklini 19. Yüzyılda almıştır. Şu an için hala restorasyon çalışmaları devam etmekte ve ziyaretçilere henüz açılmamıştır.

Santa Maria Kilisesi

Şehir merkezinde Kemerkaya Mahallesinde bulunan ve günümüzde ibadete açık olan kilise 1852-1874 yılları arsında yaptırılmıştır. Bahçe içerisinde bulunan kilise lojman ve ek binalardan oluşmaktadır.

Küçük Ayvasıl Kilisesi (St. Anna Kilisesi)

Şehir merkezinde bulunan 1923 yılına kadar kilise olarak kullanılan yapının 884-885 tarihlerine ait onarım kitabesi mevcuttur. 2015 yılı sonu itibari ile temizlenerek ziyaretçilere açılan kilisenin restorasyonu için ödenek beklenmekte olduğu söylenmektedir.

Vazelon Manastırı

Maçka ilçesinde bulunan manastırın kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte MS. 270 ile 317 tarihleri arasında kurulmuş olabileceği tahmin edilmektedir. Ne yazık ki restorasyon çalışmaları henüz yapılmamış ve ziyaretçilere açılmamıştır.

Kuştul Manastırı

752 yılında kurulmuş olabileceği tahmin edilen manastır Maçka ilçesi sınırlarında yer almaktadır. Restorasyonu yapılmamış ve ziyaretçilere açılmamıştır.

Şehirdeki diğer kiliseler Altındere Köyü Kilisesi, Bağışlı Köyü Kilisesi, Coşandere Köyü Verizana Kilisesi, Çamlıdüz Köyü Kilisesi, Aşağı Temelli Köyü Kilisesi, Mintantoz Kilisesi, Yazlık Köyü Kilisesidir. Hiçbiri restorasyonu yapılarak ziyaretçilere açılmamıştır.

Gülbahar Hatun Camii ve Türbesi

Yavuz Sultan Selim tarafından annesi adına 1514 yılında yaptırılan yapı Medrese, İmaret, Mektep, Darü’l-Kurra ve Türbe ile bir Külliyeden oluşmaktadır. Ancak günümüzde sadece cami ve türbe varlığını korumaktadır.

Ortahisar Fatih Camii (Panaghia Chrysocephalos)

Yapının 914 yılında kilise olarak yapıldığı anlaşılmıştır. Şehrin fethinden sonra yapı camiye çevrilmiş mihrap, minber ve minare de bu devirde yapılmıştır.

Ortahisar Evleri

Şehrin merkezi olan Ortahisar ilçesinde yer alan eski tarihi evler şehir ile bir bütünlük oluşturmaktadırlar. Benzer bir yapılaşma ise Akçaabat ilçesi Orta Mahallede görülmektedir. Bir kısmı korunan ve restorasyonu yapılan evler eski Türk evleri örneklerini oluşturmaktadır.

Trabzon Kalesi MÖ. 5. Yüzyıl kayıtlarında adı geçmekte olan kale surlarının şu an var olan kısmının en eski MS. 5. Yüzyıla dayandığı bilinmektedir. Yukarı Hisar, İçkale, Orta Hisar ve Aşağı Hisar olarak adlandırılan kale surları günlük yaşamın bir parçası olup şehre gelenlerin sokaklarda gezinirken rastlayabileceği konumdadırlar.

Yeni Cuma Camii (St. Eugenios)

1291 yılında ait bir kitabe barındıran yapı Trabzon’ un kurtarıcısı Aziz Eugenios’ a ithaf edilerek yapılan bir kilise olduğu bilinmektedir. Trabzon’ un fethinden sonra camiye çevrilmiştir.

Cephanelik

1887 yılında yapıldığı belirlenen yapıda II. Abdülhamit tuğrası bulunmaktadır. 1916-1918 Rus işgali sırasında mühimmat deposu olarak kullanılmış yapı şu an restoran olarak hizmet vermektedir.

Alaca Han

Şehir merkezinde bulunan yapı 1506 yılında Yavuz Sultan Selim’ in annesi için yaptırılmıştır. Şu an aktif olarak Trabzon yöresel ürünlerinin satıldığı bir han olarak kullanılmaktadır.

Bedesten

Yine şehir merkezinde bulunan yapı şehrin en eski ticaret yapısı olup tek kubbeli yapısı ile ülke genelinde türünün tek örneğini oluşturmaktadır. Şu an aktif olarak yöresel ürünlerin satıldığı bir han olarak kullanılmaktadır.(Zeynep Altunipek-YLT)