İspanyol mutfağı yemekleri hakkında bilgiler

(0 oy) 0/5 44
Yorum Yaz


Dünyanın en ünlü aşçılarının bulunduğu hepimiz tapas’ları ve paella’sı ile tanıdığımız İspanyol Mutfağı yemekleri hakkında bilgiler vermek istiyoruz sizlere. Bu yazımızda İspanya mutfağı bölgelere ayrılarak İspanya’nın hangi bölgesinde hangi tipik – kendine özgü lezzetler var sunacağız sizlere.

1-Yeşil İspanya – Kuzeybatı İspanya Mutfağı

Galiçya, Asturyas, Cantabria, ve Bask’ı içeren ülkenin kuzey ve kuzeybatısındaki bölgedir. Galiçya, İspanya’nın en önemli balıkçılık bölgesidir. Deniztarağı, berlam balığı, somon balığı ve alabalık gibi deniz ürünlerinin bol miktarda bulunduğu bölgede deniz ürünlerinden yahni yapılmaktadır. Bu yahniye çoğu zaman süngerimsi yapıdaki sarı mısır ekmeği de eşlik etmektedir.

Galiçya mutfağının en tanınan yemeklerinden biri olan empanada ise genellikle soğuk servis edilen etli ya da deniz ürünlü bir tür turta daha doğrusu börektir.

Asturyas, balık ve sebze zengini bir bölge iken Cantabria ise peynir üretimi ve elma yetiştiriciliği bakımından zengindir. Kaymaklı süt ve pirinçle yapılan arroz con leche bölgenin ünlü pudingidir. Bu tatlı bizim sütlacımızdır aslında. Bölgenin bir diğer ünlü yiyeceği ise inek, koyun ya da keçi sütüyle yapılan cabrales blue isimli mavi küflü peynirdir. Kestane yaprağına sarıldıktan sonra nemli mağarada bekletilen bu peynirdeki mavi damarlar peynirin yoğunluğunu ve tadını arttırmaktadır.

Ayrıca bölge inek kanı, domuz pastırması ve soğanla yapılan Morcilla – kanlı sosisiyle meşhurdur. Padron biberi ispanya’ya özgü bir biber türüdür. Kızartılarak servis edilir. İspanyol mutfağı içerisinde çok talep görür.

Bask mutfağında tarımın, kırsal yaşamın ve balıkçılığın etkisi vardır. Bezelye, fasulye, yeşil ve kırmızıbiber, domates, soğan ve diğer sebzeler Bask mutfağının yıldızlarıdır. Bask’ın Biskay Körfezi’nde konumlanıyor olması sayesinde bölge zengin deniz ürünü çeşitliliğine sahiptir. Yengeç, berlam balığı, ton balığı, morina balığı, midye, istiridye, ıstakoz, yenilebilir kaya midyesi, yavru yılan balığı tüketilen deniz ürünleri arasındadır.

Ahtapot ise derin körfez sularında yaşar ve pulpo gallega olarak masalarda yerini alır. Aslında ahtapot La Coruna bölgesinde de çok iyi yapılır.

Bask bölgesinde halk, pinchos adını verdiği kızarmış patlıcan, biber, jambon, çeşitli omletler ve patates salatası gibi atıştırmalıkları ekmek üzerinde olarak sabah ve akşam üzeri olmak üzere günde iki kere tüketir. Bacalao olarak adlandırılan Portekizde’de çok tüketilen kurutulmuş tuzlu morina balığı ise Bask mutfağının temel gıda maddelerindendir ve günlerce saklanabilir. 24 saat boyunca suyu sık sık değiştirilerek bekletildikten sonra sebzelerle pişirilerek ya da krema, zeytinyağı ve baharatlarla püre yapılarak servis edilir. Bölge mutfağı ve aşçıları dünyanın en iyileri olarak gösterilir.

2-Merkezi İspanya Mutfağı

Merkezi İspanya, Meseta platosu üzerine kuruludur. Çiftçiler yüzyıllardan beri bu yüksek ve tarihi platoda buğday yetiştirmekte ve hayvancılık yapmaktadır. Mesata platosu La Rioja, Castile-Leon, Castilla-LaMancha, Extremadura ve ülkenin başkenti Madrid şehirlerini içerisinde barındırır. Bu bölge mutfağında Yahudi, Müslüman ve Hıristiyan geleneklerinin esintisi vardır. Yemekler sopas de ajo (sarımsak çorbası) kadar basit ya da kış yemekleri gibi daha karmaşık olabilmektedir.

Cocido, İspanyol mutfağı içerisindeki en ünlü yemeklerinden biridir. Büyük bir kazanda bütün gün kısık ateşte pişirilen bu yemeğin içerisinde tuzlanmış et, taze et, sucuk, kemikli et ve paça gibi çeşitli et türleri bulunur.

Bölge ayrıca odun ateşinde yavaş yavaş pişen kuzu, dana, domuz, oğlak gibi hayvanlardan yapılan rostosuyla- lechazo meşhurdur.

Bölgede İberico domuzu yetiştirilmektedir. İberico domuzundan bol miktarda jambon yapılarak tüketilir.

İspanya’nın en iyi koyun peyniri olarak kabul edilen manchego, mükemmel sofra şarabı valdepenas, bal, kuşkonmaz, çilek ve safran gibi yiyecekler The Castilla-La Mancha bölgesinde üretilir.

Toledo yemas adı verilen yumurta sarısı tatlısı, badem ezmesi, chocolate con churros (bir tür tulumba tatlısı) ve orejuelas (bir tür ballı hamur tatlısı) ile; Ciudad Real ise bizcochos (bir tür süngerimsi tuzlu ya da tatlı kek) ile ünlüdür.

Merkezi İspanya’da Akdeniz ikliminin hüküm sürmesi, bölgenin yarı kurak havası ve yüksek rakımı bölgede zeytin ağaçlarının yetişmesine olanak sağlar. Bu bölgedeki zeytin ağaçlarının geçmişi 12. yüzyıla kadar dayanmaktadır ve hem kalitesi hem lezzeti bakımından beğeni toplamaktadır. Emevilerin bin yıl önce ülkeye getirdiği safran baharatının günümüzde en değerli türünün yetiştiği bölgelerden biri Merkezi İspanya’dır.

3-Pirene Bölgesi İspanyol Mutfağı

Pirene bölgesi Biskay koyundan Valensiya körfezine kadar İspanya-Fransa sınırı boyunca uzanır. Dağlarla çevrili olan Pirene bölgesi çayırlıktır ve bölgede yeşil vadiler, buzul göller ve akarsular vardır. Bölgedeki vadilerde verimli meyve bahçeleri;

Ebro nehri havzasında ise üzüm bağları vardır. Bu bölge la rioja olarak adlandırılır ve şarapçılıkta çok gelişmiştir. Bu bölgenin mutfağı tipik dağ mutfağıdır. Yemeklerde tavşan, bıldırcın, keklik, geyik eti ve ördeğin yanı sıra yabani mantarlar da kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra bölge sahip olduğu yeşil otlaklar sayesinde hayvancılıkta oldukça gelişmiştir.

İspanyol mutfağı ile ilgili olarak bu bölgede üretilen yüzden fazla peynir çeşidi bulunmaktadır. Bu peynirler inek koyun ve keçi sütünden yapılmaktadır. Bu peynirlerin en ünlüsü roncal’dır. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan besiciliğinin önemli olduğu bölgede, bu hayvanların etleri severek tüketilmektedir. Önemli yerel festivallerde ise kuzu, keçi ve domuz fırında pişirilerek ya da çevirmesi yapılarak yenmektedir. Bu bölgede en çok yetiştirilen meyve ve sebzeler ise kayısı, şeftali, karpuz, nar, üzüm, elma, kestane, fındık, patates, domates, bezelye, marul, lahana, kara lahana, şevketotu ve pazıdır.

4-Akdeniz bölgesi İspanyol mutfağı

Akdeniz İspanya bölgesi Katalunya, Valensiya ve Murcia’yı içine alır. Bölgenin kıyı şeridi ve sulak ovaları narenciye bahçelerine ev sahipliği yapmaktadır. Bu bölge pirinç tarlaları, üzüm bağları, zeytinlik, badem, incir ve narenciye bahçeleriyle ünlüdür. Ayrıca bölgede deniz mahsulleri de çoktur.

Katalan mutfağı bilinen en eski, en bireysel, en geleneksel İspanyol mutfağı arasında sayılmaktadır. Yedi ana malzemesi vardır. Bunlar; zeytinyağı, sarımsak, soğan, domates, kuruyemiş (badem, fındık, yerfıstığı), kurutulmuş meyveler (kuru üzüm ve erik kurusu) ve baharatlardır (kekik, biberiye, dağ kekiği, defneyaprağı). Katalonya’da resmi olarak on yedi tür acılı domuz sucuğu bulunur. En çok tüketileni ise yağsız domuz eti, sarımsak, kırmızıbiber, kırmızı dolmalık biber, acı pul biberden yapılanıdır. Sarımsak ağırlık olan Katalan mutfağı İspanya’nın kuzeydoğusu ve Fransa’nın İspanya sınırında da yaygındır. Bölgede çok sevilen kalamar ise kendi mürekkebinde servis edilmektedir. Ayrıca bölgede yetişen yabani mantarlar ve mevsim sebzeleri de oldukça fazla tüketilir. Desayuno Catalan ve Crem Catalan Katalan mutfağının dolayısıyla da İspanyol mutfağı yemekleri örneklerindendir.

İspanyol – Katalan mutfağı diğer bölge mutfaklarından farklı olarak daha çok Fransız ve İtalyan mutfağından etkilenmiştir. Mutfakta Afrika etkisi diğer bölgelere göre daha azdır. Örneğin beşamel sosun kullanıldığı Katalan mutfağında soslar yumurta sarısıyla inceltilmektedir. Bir tür sarımsaklı mayonez olan allioli de Katalan mutfağının ürünüdür. İspanya’daki birçok bölgenin aksine, Katalonya’daki evlerde fırın bulunmaktadır. Ev hanımları bu fırınlarda çam fıstıklı ve bademli kurabiyeler hazırlamaktadır. Ayrıca bölge şarap yapımıyla ünlüdür. Dünyanın en büyük köpüklü şarap üretim yeri olan Cordoniu buradadır. Bu bölgede şaraplar pormn adı verilen karaftan direkt içilmektedir.

İspanyol Mutfağı’nda Paella

Bu bölgenin mutfağı en az diğer bölge mutfakları kadar çeşitlidir; ancak bölgede pirinç yetiştiriciliği öne çıkmıştır. İspanya’nın en meşhur yemeklerinden olan paella’yı da ilk yapanlar Valensiya’nın fakir köylüleridir. Günümüzde pek çok farklı şekilde yapılabilen paellanın orijinal tarifinde evde yetiştirilen sebzeler, pirinç ve tavşan eti vardır.

Valensiya bölgesinde turunçgiller yetiştirilmektedir. Portakal, mandalina ve limonun çok çeşitli türlerinin yetiştirildiği bölge ayrıca yer elmasından yapılan horchata isminde bir tür alkolsüz içeceğin ilk üretildiği yerdir.

Valensiya ayrıca ilk defa Emeviler tarafından bulunan ünlü İspanyol şekeri turron un üretildiği yerdir. Genellikle yılbaşında tüketilen turron (badem ezmesi), bademin bal ve yumurta beyazı ile kısık ateşte pişirilmesiyle elde edilmektedir.

5-Endülüs Bölgesi İspanyol Mutfağı

Ülkenin en büyük bölgesi olan Endülüs, İspanya’nın güneyinde yer almaktadır. Endülüs, dünyanın en büyük zeytinyağı üreticisidir. Zeytinlerin bir kısmı ekim ayında yeşil renkli iken, geri kalan kısım ise siyah renge dönüşüp olgunlaştığında ocak ya da şubat ayında toplanır. İspanya’da siyah zeytin neredeyse hiç yenmez; çoğunlukla yağ üretmek amacıyla kullanılır.

İspanyol mutfağı’nda Tapas

Yeşil zeytin ise tapas ya da çeşitli yemeklerde kullanılmak üzere hasat edilir. Tapas, kökeni Endülüs olan eski bir İspanyol mutfağı geleneğidir. Tapas, barlarda, şarap evlerinde a copa of fino (sek şeri şarabı) ya da fıçı bira ile birlikte servis edilen sıcak ya da soğuk atıştırmalıklara verilen isimdir. Tapasın içeriği İspanya’da bölgeden bölgeye değişiklik göstermekle birlikte birçok çeşidinde zeytin bulunmaktadır.

İspanyol mutfağı ve Gazpacho

Endülüs’ün dünya gastronomisine en büyük katkısının gazpacho denilen soğuk çorbanın olduğu söylenmektedir. Bu bölgede iklimin sıcak olmasından dolayı serinletici içeceklere ihtiyaç duyulmuştur. Gazpacho’nun, bu ihtiyacın neticelerinden biri olduğu düşünülmektedir. Gazpacho’nun başka ülkelerde tüketilen soğuk çorbalardan farkı, hiç pişirilmeden tüketilmesidir. Günümüzde ana maddesi domates, salatalık, yeşilbiber gibi serinletici yiyecekler olan gazpacho’nun orijinalde ekmek, zeytinyağı ve ezilmiş sarımsaktan oluşan bir köylü yiyeceği olduğu bilinmektedir. Yeni dünyanın keşfine kadar İspanya’da domates bilinmediği için, ilk dönemlerde gazpacho’da domates olmadığı düşünülmektedir. Diğer yemeklerde olduğu gibi, gazpacho’nun birçok türünde de Emevi etkisi hissedilmektedir.

Sıcak ve kuru havanın etkisini azaltmak amacıyla tüketilen bir başka içecek ise sangria adı verilen narenciye ve şarap karışımı bir tür kokteyldir. Sangria genellikle İspanyolların siesta dedikleri öğle arası dinlenmelerinde tüketilir.

Şeri (Dulce Jerez) ise, Jerez civarında yapılan alkolle kuvvetlendirilmiş bir şaraptır. İspanyol yasalarına göre, şerinin Jerez, Sanlucar de Barrameda ve El Puerto de Santa Maria üçgeninde yapılması gerekmektedir. Şeri şarabı, mayalama işleminden sonraki aşamasıyla diğer şaraplardan ayrılmaktadır. Mayalama işlemi tamamlandıktan sonra şeri şarabı brandy ile güçlendirilir.

İspanya, havada kurutulmuş jambon üretiminde yılda yaklaşık 190 bin üretimle dünya lideridir. Jambonlar kısa süre tuzlandıktan sonra en az üç ay dağ havasında kurumaya bırakılır. Çoğunlukla beyaz domuz kullanılsa da, Koyu İberya domuzundan üretilen jambonlar en pahalı türdür. Bu jambonları en iyi tüketme şekli ise, ekmeksiz yalnız jambonu yemektir. İspanyol jambonlarının büyük çoğunluğu her yıl Almanya ve Fransa başta olmak üzere birçok ülkeye ihraç edilmektedir