Hayat ağacında bitki motifi

(0 oy) 0/5 258
Yorum Yaz


Hayat – yaşam ağacı motifiyle birlikte kullanılan hayvan, mitolojik figür, insan ve doğa figürlerinin yanında, bitki motifleri de sıkça karşımıza çıkmaktadır. Otsu ve ağaçsı bitkiler de kutsal olarak saygı görmektedirler. Özellikle bazı bitkilerin sağlık verici bir güce sahip olmaları kendilerine saygı duyulmasında etken olmalıdır. Bu anlayışa göre hububat tohumları çok kutsaldır. Yunan Ortodoks kilisesinin cenaze merasimlerinde içi hububat taneleri dolu bir çanak bulunur. Hububat tanelerinin verimliliği ile hayat ağacı gücünün insanlara geçeceğine inanılmaktadır. Bitki tapımındaki inanç, bitkilerin bir ruhu olduğu görüşündedir ve onları kutsal sayar. Kaynağı Sümer tanrısı Dumuzi olan Temmuz, giderek Anadolu’da Attis ve Adonis’e dönüşmüştür. Bütün bunlar bitkilerin ölen ve yeniden dirilen tanrılarıdır. Bu tasarım, doğanın sonbaharda ölüp ilkbaharda yeniden canlanışını simgeler.

Hayat ağacı ve Keltler

Ağaç gövde ve dallarında yetişen ve daima yeşil olan ökseotu Keltler’ce kutsal sayılan bir bitkidir. Kelt rahipleri Druidler, kutsal sayılan bu bitkiyi altın oraklarla keserler ve bu esnada iki beyaz boğayı kurban edip ayin yaparlardı. Tanrıyla birlikte var olduğuna inanılan ağaç bitkisi ökseotu, birçok mitolojilerde tanrısal sayılmış ve büyü yapımında kullanılmıştır. Keltler ökseotu bulunan meşe ağacında tanrının da bulunduğuna inanırlardı.

Hayat ağacı ve ökse otu

Batılılar, meşe ağacının bedeninde büyüyen ökseotunu ağacın kalbi olarak görürler. Çünkü ağacın yaprakları kışın kuruduğu halde kalbi olan ökse otu yaprakları canlıdır. Bu nedenle ökse otu ve meşeden daha kutsal bir şey tanımazlar. Meşe ağacı üzerinde ne yetişirse cennetten gönderildiğine ve bu ağacın da Tanrı tarafından seçildiğine inanırlar. Ayrıca ökseotundan hazırlanan ilacın kısır hayvanlara yavru doğurtacağına ve zehirlere karşı en etkili ilaç olduğuna inanırlar. Batı dünya görüşüne göre meşenin kutsallığı ökse otundan gelmektedir. Onlara göre, ökseotunun önemli olmasının bir başka sebebi daha vardır. O, toprakta değil ağacın gövdesinde ya da dallarında büyür, yani toprağa değmez. Bu nedenle kutsal sayılmaktadır.

Hayat ağacı ve palmet motifi

Bitkilerden de ilaç yapımına elverişli olanlar bereketli ve uğurlu sayılır. Bu nitelikteki bitkilerin özünde bir gücün saklı olduğuna inanılır ve bu güç uğur kavramıyla özdeşleştirilir. Toprağın en güzel meyvesi olan buğday, doğum ve tekrar yaşama dönüşün bir sembolü sayılmaktadır. Palmet motifi de, hayat – yaşam ağacı ile gelişerek İslam – Türk sanatında varlığını hurma ağacı olarak sürdürmüş, Mısır, Mezopotamya, Anadolu, Hitit ve Fenike’ye kadar uzanmış, Yunan sanatında da kullanılmıştır. Ayrıca Orta Asya kurganlarında çıkan, palmet motifli objelerde de görülen hayat ağacı, Şaman’ın gökyüzüne çıktığı merdivendir. Birçok kültürde kutsallığıyla bilinen Sarmaşık ağacı Tanrıya, cennete, ya da bilgeliğe ulaşmayı temsil etmektedir. (E.Kılıç-YLT)