Eski yunan ve romada hayat ağacı

(2 oy) 5/5 324
Yorum Yaz


Ağaçların ruhların ve tanrıların barınağı olduğu inancı Eski Yunan ve Roma mitolojilerinde çok yaygındı. Zeytin, defne, çam ve mersin gibi her mevsim yeşil olan ağaçlar Eski Yunan ve Roma kültüründe oldukça kutsaldı. Barışı ve zaferi simgeleyen zeytin, Eski Yunan kültüründe işlevselliği ve sayısız faydalarından dolayı kutsal bir varlık olarak kabul edilmiştir. Her mevsim yaprağını dökmeyen defne de mitolojilere konu olan kutsal ağaçlardan biridir.

“Ekrem Sarıkçı oğlu, Eski Yunan ve Roma’da belirli ağaçların kutsallığına ve ağaç ruhlarının varlığına olan inançtan söz etmektedir. Yunanistan’da dryadlara ağaç perisi denmektedir. Yunan vazolarında Dionisos yarı ağaç ve yarı insan şeklinde görünür. Defne Apollo’nun, zeytin ise Athena’nın sembolleridir. Eski Yunan dininde zeytin dalı özel bir kutsiyet taşırdı ve meyveli dalları Apollo mabedinin önüne dikilirdi. Şarap bayramında ise asma dalları taşınırdı. Bereket için kullanılan dallar eskiden olduğu gibi bugün de düğünlerde ve şenliklerde kullanılmaktadır. Zeytin dalı barış işareti olarak kabul edilir ve Roma dininde kutsal sayılırdı. Palmiye ve Zeytin dalları merasimle şehrin sokaklarında dolaştırılırdı”.

“Zeytin Zeus, Jüpiter ve Romalılar için kutsal olup, zafer, zenginlik ve barışı simgelediği için büyük saygınlık görmüştür. Zeytin yaprağından yapılan çelenkler spor ve askeri zaferleri kutlamak için takılırdı. Zeytinyağı, Akdeniz çevresinde kutsal (kutsama) yağ, lamba yağı ve yemek yapımında kullanılmıştır. Eski Yunanda incir, kadınlık ve erkeklik organının amblemi olmakla beraber, aşk tanrıçası Venüs ve erotik şenliğin tanrısı Dionisos için kutsaldı. Çam Dionisos, Pan, Afrodit, büyük ana tanrıça Kibele ve sevgilisi Attis için kutsal sayılmaktaydı. Çamın daima yeşil doğası, yaprakları ve reçinesinin tedavi edici özelliği bereket ve dirilişle ilişkilendirilmektedir. Dionisos elinde çam kozalağı ile yada ucunda çam kozalağı olan değnek (Thyrsus) ile birlikte betimlenmiş tir.” Ana tanrıça Kybele, sevgilisi Attis’i çam ağacına dönüştürdüğünden Bakkha’lar törenlerde çam dalları taşırlardı. Bu dalların ucundaki kozalaklar Attis’i simgeliyordu.

“Eski Yunan mitolojisinde ağaç tanrıları ve ağaç perileri vardı ve ağaçlar tanrıların barınakları sayılırdı. Zeus’un kızı Helena, çoğu yerde bir ağaç tanrıçası olarak onurlanırdı. Romalılar çağında ağaç tanrısı Fagus’tu ve bu ağaç da kayın ağacıydı. Eski Yunan ve Roma Mitolojisinde ağaca dönüşme hikayeleri sıkça karşımıza çıkmaktadır. Mersin ağacının ağaç tapını mı nda önemli bir yeri vardır. İzmir kentine adını veren Zmyrna ya da Myrrha adlı genç kızı tanrılar Mersin ağacına dönüştürmüşlerdir. Bunun gibi Kybele’nin sevgilisi Adonis de bu ağaçtan doğmuştur.”

“ Yunanca mirtiya adıyla anılan mersin ağacı sürekli yaprak taşıyan, ak çiçekler açan ve kokusu uzaktan duyulan güzel bir ağaçtır.” Meşe ağacı kutsaldı ve ağaç tapınımında önemliydi. Eski Yunan’da ağaç tanrıları Driadlar’ın sözlük anlamı meşe demektir.

“Bir diğer ağaca dönüşme efsanesi Apollon ile Daphne arasında geçmektedir. Tanrı Apollon, Daphne’ye gönlünü kaptırmıştı ve bir gün genç kızın karşısına çıkıverdi. Kız Apollonu görünce korkup kaçmış, kurtulamayacağını da anlayınca ayağıyla yere vurmuş ve yerden yardım istemişti. Yer bu iyiliği esirgemeden açılmış ve Daphne yere girmişti. Ayaklarından kök, zambak kadar beyaz vücudundan defne ağacı meydana gelmişti. Apollon defne ağacını sembol olarak aldı ve parlak yapraklarından başına bir taç yaptı. İşte o zamandan beri, şiir ve silah zaferleri defne dalıyla ödüllendirilmektedir. Dionisos, vaktiyle gövdesine sarmaşıklar dolanmış bir ağaç kılığında betimlenirdi. Tyrsus denilen değnek Dionisos’un sembolü olmakla birlikte, Asma, yer sarmaşığı, incir ve meşe ise sevdiği ağaçlardır. (evrim Kılıç)