Eşek kulaklı Midas – Midas’ın kulakları efsanesi

(0 oy) 0/5 18
Yorum Yaz


Hükümdarlığı döneminde ülkesinin en geniş sınırlara ulaşmasını sağlayan Frigya’nın ünlü kralı Midas, belki de başarılarından ziyade en çok kulakları ile bilinen bir isimdir. Kral Midas efsaneleri arasında yer alan eşek kulaklı tasvirleri Texier tarafından farklı bir bakış açısı ile ele alınmaktadır. Texier çalışmasında, eşek kulaklı hikayesinin özellikle Antik Yunan’da uydurulmuş bir masal olduğunu ve aslında Frig hükümdarlarına atfedilen boynuz ve uzun kulak tasvirlerinin eski Asyalılarca güç, kuvvet ve aklı simgelediğini vurgulamıştır. Midas’ın kulakları aslında bu çerçevede değerlendirilmelidir.

Midas’ın kulakları efsanesi

Ünlü efsaneye göre kral Midas, tanrı Apollon ile Pan veya kimi kaynaklarda Marsyas arasındaki yarışma sonrası, dürüstlüğünden dolayı eşek kulaklarıyla cezalandırılır.

Efsane, tanrıça Athena’nın kaval çalarken yüzünün buruştuğunu ve çirkinleştiğini düşünmesi ve diğer tanrıçaların onu alaya almasıyla birlikte çok sevdiği kavalı beğenmeyip fırlatmasıyla başlar. Kavalı bulan Marsyas, onu çalmaya başlamış ve çaldıkça da sesine hayran kalmış. Kavalın sesine o kadar hayran kalmış ki dünyada kaval gibi bir çalgının olmadığını düşünerek tanrı Apollon’un liri ile yarışmaya cesaret etmiş. Aralarındaki yarışmaya bir gün ormanda gezerken denk gelen Midas, kavalın sesine hayran kalmış. Apollon, Marsyas’a meydan okuyarak kavalını, kendine güveniyorsa tersine tutup çalmasını istemiş, kendisi Liri ters çalabiliyorken Marsyas çalamamış bu yüzden de yenik düşmüş. Bu sırada Midas, kendisine sorulmamasına rağmen kavalın sesini daha çok beğendiğini söylemiş. Bunun üzerine tanrı Apollon çok sinirlenmiş ve Marsyas’ın derisini canlı canlı yüzmüş, işkence ederek onu öldürmüş. Daha sonra yaptıklarından ötürü pişmanlık duyan Apollon, Marsyas’ı bir ırmağa çevirmiş. Bugünkü Aydın yakınlarındaki Çine Çayı’nın bu ırmak olduğu söylenir. Kral Midas’a ise bir insanda böyle kötü bir müzik kulağı olamayacağını düşünerek kralın kulaklarını uzatarak ak tüylü eşek kulaklarına çevirmiş. Midas, bu utancını saklamak için kızıl Frig başlığı giyer fakat bu durumunu sadece berberi onu tıraş ederken görüyordu. Gördüklerini kimseye söylememesi istenen berber, ölüm cezası ile korkutuluyordu. Fakat bu sır ona ağır gelmiş ve bundan kurtulmak için sazlıklar arasında toprakta bir çukur açmış ve içine “Midas’ın kulakları eşek kulaklarıdır” diye fısıldamış, ardından çukuru kapatıp uzaklaşmıştı. Fakat berberin kazdığı yerde otlar, kamışlar bitmiş ve rüzgar estikçe çukura fısıldanan sesler yankılanmaya başlamış ve böylece bu sırrı bilmeyen kalmamıştı.