Edouard Manet –  Kırda Öğle Yemeği

(0 oy) 0/5 43
Yorum Yaz


Edouard Manet –  Kırda Öğle Yemeği ya da Kırda Piknik. Sanat tarihinde ilk kez çıplak bir kadın iki giyinik erkekle kırda piknik yaparken betimlenmiştir. Arka planda başka bir kadın ise suyun içinde yıkanmaktadır. O döneme kadar Diego Velazquez ve Goya gibi İspanyol ressamlardan etkilenen Manet’nin bu tablosu, İtalyan Rönesans ustalarına göndermeler içeriyordu. Ressam, eserin konusunda Tiziano Vecellio’nun Fiesta Campestre’sinden, kompozisyonunda ise Raffaello Santi’nin tasarladığı, Marcantonio Raimondi’nin oyduğu Paris’in Yargısı isimli gravürden esinlendi. İçerdiği tarihi göndermelere rağmen modern tarzda çizilmiş olan resmi, çağdaş giyimli iki erkekle çimenlerin üzerinde oturmuş çıplak bir kadın betimlemesi olarak algılayan halk ve eleştirmenler eseri müstehcen buldular. Kırda Öğle Yemeği, hem konusu hem de tarzıyla sergilendiği günlerde skandal yarattı.

Kırda öğle yemeği resminde ne anlatılır?

Manet’in kırda öğle yemeği, konu bakımından bir pikniği resmeder. Ancak dikkat çeken unsur bayan figürün çıplak olarak betimlenmesidir. Eseri farklı bir algı boyutuna dönüştürmüştür. O zamana kadar sanat tarihinde çıplak figür kullanımı günlük yaşamla birleştirilmemiş ve çıplak figür günlük yaşamda kullanılmamıştır. Bayan figürünün çıplak olmasıyla birlikte sıradanlaştırılarak kahvaltı yapması modernist bir düşüncenin varlığın sorgulanmasına neden olmuş ve kabul edilmiştir.

Eleştiriler

“Sanat tarihçileri, Manet’nin renk konusunda bir devrim yaptığını iddia ettiler. Geniş fırça darbeleri kullanan ressam, önden gelen ışık kaynağı ile modelleri aydınlatarak biçimlendirmeyi azalttı ve renkler arasındaki geçişlerin çok sert olmasını sağladı. Eserdeki ana şekiller ya hiç ışıklandırılmamıştı ya da tek kaynaktan gelen ışıkla aydınlatılmıştı. Tuval yüzeyindeki renklerin düzenlenmesine çok önem veren sanatçının tablosu bir taslak gibi görünüyordu. Işıklandırmanın önemli rol oynadığı bu tabloda Manet, modern bir yaklaşımla göz aldatmalarından uzaklaştı ve yüzeyin iki boyutluluğuna dikkat çekmeye yöneldi. Tablonun perspektifindeki kasıtlı beceriksizlik, eserdeki öğelerin sahne malzemelerine benzemesi ve doğal olmayan ışık, modellerin ressamın stüdyosunda poz verdiğini ispatlıyordu. Modeller, özellikle de çıplak model, bilinçli olarak doğal olmayan bir şekilde çizilmişti.

Titian’ın çıplakları izleyiciyi kendisine dokunmaya çağırır gibiyken Manet’nin modeli sadece övücü olmayan bir şekilde çizilmemiş, aynı zamanda sert bir ışıkla önden aydınlatarak teninin solgun görünmesi sağlanmış ve bedeninde kaba kahverengi lekeler oluşturulmuştu. Bedenin idealleştirilmemiş bu hali, ön plandaki başarılı piknik sepeti natürmortu ile tezat oluşturuyordu.

Şekilleri basitleştiren, hacim verebilmek için açık tonlarla koyu tonları birlikte kullanan, manzarayı bir fotoğraf makinesinin gerçekçiliği ile resmeden Manet’nin bu tekniği izleyicileri resim yüzeyine odaklanmaya zorladı. Rönesans’tan beri ressamlar, bir pencereden bakıldığında görülebilecek manzaralara yoğunlaşmışlardı. Oysa Manet’nin küçültülmüş modellemesi ve perspektifi, izleyicinin dikkatini boyanmış şekillerle kaplı düz alana çekiyordu.

Kırda Öğle Yemeği’ndeki iç içe geçmiş çok sayıdaki tür, Jackson Pollock tablolarındaki birden çok sayıdaki metafora benzer. Tablo bir manzara resmi ya da tarihi resim değildir. Natürmort ya da nü de değildir. Bu türlerin daha fazlasıdır. Manet, modern bir ressam olarak eserine “güzel bir resim” haricinde hiçbir şey koymamayı düşünmüş ve tabloyu sanata dikkat çekmek için kullanmıştır. Kırda Öğle Yemeği’ni gizemli, anlaşılmaz, kışkırtıcı ve edepsiz gösteren de ressamının bu uğraşıdır.” (S.memoğlu-YLT)