Diego Velazquez – Nedimeler Tablosu

(0 oy) 0/5 30
Yorum Yaz


17. ve 18. Yüzyıllar arasındaki Barok dönemde mekana ilişkin alternatif çözümleme olarak gösterilebilecek başat eser Diego Velazquez – Nedimeler Tablosu  “Las Meninas” isimli eseridir. Bu eserde Velazquez’in resme kendini dahil etmesinden önce gösteren ve gösterilen ilişkisini sorgulamaktadır. Mekanın içerisinde başka bir mekanın resmedildiği bir yapıttır.

Eserde ön planda prenses ve hizmetkarları yer almaktadır. Sol ön planda sanatçının kendisini ve arka planda bulunan aynada ise kral ve kraliçeyi de görmekteyiz. Kral ve kraliçenin esere doğrudan eklenmemiş fakat aynadaki yansımaları ile hem yapıtın içinde hem de yapıtın dışında konumlandırıldığını söyleyebiliriz. Sanatçı dahil resimdeki kişilerin gözleri seyirciye doğru bakmaktadır. “Onlar mekanın dışında gibi görünen izleyicilerdir”.

Yapıtta gördüğümüz ayna mekana ait görüntüler yansıtılmamıştır. Sadece kral ve kraliçenin görüntüleri yansıtılmıştır.

“Ressam bir gerçekliği diğer gerçekliğin içine yerleştirme merakı, izleyicilerini dolambaçlı bilmecelerin içine çeker. Ayna, tamamen dışarı bakar ve kendileri içeri bakmakta olan kralı ve kraliçeyi (Velazquez’ in hamilerini) yansıtır” . Tuvalin kendisinin de ayna rolünü üstelendiğini söyleyebiliriz. Michael Foucault “Kelimeler ve Şeyler” adlı kitabında Nedimeler tablosunu yorumlarken, seyircinin “Ressam için görünür duruma gelmiş ve kendi için de görünmez bir görüntü halinde yüzeye yansıtılmış olan görünmezliğini görmekte” olduğunu belirtmiştir. Bu bağlamda Velazquez bize kendi kurduğu bir aynayı (kendi aynasını) sunmakta olduğunu söyleyebiliriz. “Büyük bir ustalıkla fakat aynı zamanda gayet yumuşak fırça darbeleriyle, gerçek ile yanılsamanın birbirinden ayır edilemediği olağanüstü bir illüzyon yaratmıştır”. Velazquez, “Nedimeler” inde Van Eyck’ ın “Arnolfini’ nin Evliliği” adlı eserinde “aynaya öteki alan boyutunu taşımışlardır. Goya ise IV. Carlos Ailesi’ nde. Velazquez’ in resminin kuruluş özelliğini ters çevirerek, karşıt yönden aynı sonuca gitmiştir”

Nedimeler adlı yapıtta geniş bir iç mekan, arkada farklı, olasılıkla bir dış mekana açılan kapı ve aynadaki yansımayla resmi izleyenlerin baktığı noktanın da mekan olarak resme dahil edilmesi, önemli bir değişkendir. Yapıtta farklı bir mekandan gelen güçlü ışık ile nesneler aydınlatılmıştır. “Çizgilerin silikleştiği, yalnız katıksız renk ve ışık izlenimi bırakan bu resimde sanatçı, zaman içinde geçici bir anı yakalayarak, sonsuzlaştırmıştır”. Mekanda çok sayıda dikdörtgen parçalanmalar bulunmaktadır. Geometrik parçalanmaların eserde bir denge oluşturmuştur. (M.Akın-YLT)