Çocuklarda yüksek ateş nedir? Yüksek ateş nasıl düşürülür?

(0 oy) 0/5 144
Yorum Yaz


Sevgili okurlarımız bugünkü yazımız çocuklarla ilgili. Çocuklarda yüksek ateş nedir? Yüksek ateş nasıl düşürülür? konulu yazımızdan çok faydalanacağınızı umuyoruz.

Yüksek Ateş Nedir?

Normal vücut ısısı sınırlarını belirlemek güçtür. Genel olarak 36,1 -37,8°C normal vücut ısısı olarak kabul edilir. Klinik olarak rektal sıcaklığın 38°C aksiler (koltuk altı) sıcaklığın 37,9°C üzerinde olması olarak tanımlanır. Aynı zamanda son çalışmalar çocuklarda normal vücut ısısının üst limitinin 37,9°C olduğunu göstermektedir.

Yüksek Ateşin Anlamı

Ateş bir uyarı işaretidir. Çocuklarda en sık görülen yakınmalardan biridir. çocuk poliklinikleri ve acillerine başvuruların %15 – 20’si yalnızca ateş sebebiyle olur. çocuklarda ateş genellikle, kendini sınırlayıcı viral enfeksiyonların bir bulgusu olmakla birlikte, bakteriyemi, pnömoni, menenjit gibi bakteriyel infeksiyonların da bir belirtisi olabilir. Uzamış ateşler ise malignensi veya bağ dokusu hastalıkları gibi ciddi hastalıklara işaret edebilir. Ateşli bir çocukla karşılaşan doktorun en önemli hedefi ateşin ciddi ve tedavi edilebilir sebeplerini (bakteriyemi, menenjit, pnömoni, otit gibi) araştırmak ve bulmaktır . Ateş bir hastalık değil bağışıklık sisteminin bir enfeksiyonla savaştığının ifadesi olan bir belirtidir. Yüksek bir vücut sıcaklığı sıklıkla bir enfeksiyon nedeniyle olur. fakat nadiren enfeksiyonun ciddiyeti ile ilişkilidir. Bazı çocuklarda hafif viral infeksiyonlar yüksek ateşlere yol açabilirken, ağır bir streptokokal boğaz enfeksiyonunda yüksek ateş görülmeyebilir. Enfeksiyonun ciddiyetinin ateşten çok daha önemli göstergesi çocuğun enerji düzeyidir. Çocuklardaki ateşin anlamı açık şekilde anlamamış olan anne – baba sıklıkla hemen ilaç vermek ister. Oysa ateşin aslında çocuğun enfeksiyona yardımcı olabilecek karmaşık bir bağışıklık sistemi cevabı olduğunun farkında değillerdir

Ateşli durumda vücutta oluşan değişiklikler

  • Kan akımının ciltten, derin dolaşım yataklarına yönelmesi
  • Nabız ve kan sayımında artış
  • Terlemenin azalması
  • Kaslarda kasılma
  • Ürperme
  • İştahsızlık
  • Uyku hali
  • Halsizlik

 

Ateşin Yararları

Ateşin fayda mı, zarar mı getirdiği yoksa nötral etkisi mi olduğu henüz tam açıklık kazanmamıştır. Memeliler, sürüngenler, omurgasızlar ve balıklar, mikropla karşılaştıkları zaman vücut iç sıcaklıklarının arttığı saptanmıştır. Bu gözlem ve bulgulara göre canlılar aleminde ateş yanıtının organizma üzerine yararlı etkilerinin olabileceği varsayılmıştır. Kertenkelelere mikroorganizma enjekte edildikten sonra vücut sıcaklığının yüksekliğinin 5 hayatta kalma şansını artırdığı ateş düşürüldüğünde yaşam şanslarının azaldığı görülmüştür. Aynı bulgular balıklar üzerinde yapılan çalışmalarda da elde edilmiştir. Farelerde yapılan bir başka çalışma da ateşin farelerde herpes simplex, polyomiyelit, kuduz virüsü enfeksiyonlarına karşı direnci artırdığı gözlenmiştir. Kan akımı enfeksiyonu olan insanlar içinde ateşi en yüksek olanların yaşam şansının en fazla olduğu saptanmıştır. Ayrıca deneysel çalışmalar insan bağışıklık sisteminin ateşli dönemde normal sıcaklığa göre daha iyi çalıştığını göstermiştir.

Ateşin Zararları

Ateşin yararlı bir reaksiyon olduğunu gösteren bulgulara karşılık zararlı olabileceği durumlarda vardır. Ateş hakkındaki çoğu çalışmalar 40°C’ya da daha yüksek ateşlerin bağışıklık sistemini artırmadığını göstermiştir. Yüksek ateş birçok vücut dokusunu özellikle de beyini etkiler. Ateş intrakraniyal (kafa içi) basıncı ve beynin oksijen gereksinimini de artırır. Vücut sıcaklığı 42°C üzerine çıkarsa beyinde kalıcı nörolojik hasar oluşabilir. Yapılan çalışmalarda yüksek ateş nedeniyle ölen çocukların beyin hücrelerinde dejenerasyon olduğu saptanmıştır

Yüksek ateşli çocuğa yaklaşım nasıl olmalıdır?

Tıbbi yaklaşımlar ateş düşürme yöntemlerini uygulamayı ve destekleyici bakımı vermeyi içerir.  İlaç verme dışında yüksek ateşi düşürmek için şunlar yapılabilir:

Ortam ısısı:

Ateşli çocuğun bulunduğu odanın ısısı 21–22°C arasında tutulmalıdır. Bu düzeydeki ısı, çocuğun ısı kaybının en üst düzeyde olmasını sağlar. Oda ısısının değerini azaltmak için cam açılmalıdır. Havalandırma cihazları ve vantilatörlerde kullanılabilir. Ancak çocuğun direk olarak hava akımının karşısında bırakılmamasına dikkat edilmelidir.

Çocuğun giysileri:

Ateşli çocuğun üzerinin sarılması ve aşırı giydirilmesi doğru değildir. Az sayıda ve gevşek giysiler çocuğun ısısının düşürme mekanizmalarına yardımcı olur. Eğer çocuk üşüyor ve titriyorsa üzerine ince bir örtü örtülebilir.

Beslenme:

Ateş çocuğun kalori gereksinimini arttırdığından çocuğun beslenmesinin desteklenmesi gerekmektedir. Ayrıca ateş, terlemeyi ve solunum sayısını arttırarak sıvı kaybının da artışına yol açar. Bu durum dehidrasyon ve vücut ısısının daha da artmasına neden olacağı için çocuğa bol miktarda sıvı verilmelidir. Su, meyve suyu, sulu meyveler verilmelidir. Bebek anne sütü ile besleniyorsa beslenme sıklığı arttırılmalıdır. Ateş sindirimi yavaşlattığı için yağlı ve zor sindirilen gıdalar verilmemelidir. Eğer ateşli çocuğun sıvı alımı iyi değilse en kısa sürede sağlık kuruluşuna götürülmesi konusunda aile bilgilendirilmelidir.

Fiziksel aktivite:

Çocuğun aşırı fiziksel aktivitesi vücut ısısının daha da artmasına neden olacağından fazla fiziksel aktiviteden kaçınılmalıdır. Yine de çocukların evde basit oyunlar oynamasına izin verilmelidir.

Ilık Uygulama:

Bu uygulama ateş düşürülmede kullanılan non-farmakolojik bir yöntemdir. Vücut yüzeyleri geniş olduğu için küçük çocuklarda daha etkindir. Ilık uygulamada kullanılan suyun sıcaklığı 29–30°C olmalıdır. Suya kesinlikle alkol katılmamalıdır. Çünkü alkol deriden emilerek, buharı ise solunum yolu ile santral sinir sistemi depresyonuna neden olabilir. Ilık uygulama ile vücut ısısı bir saat içinde 1,5–2°C den fazla düşürülmemelidir. Eğer vücut ısısı fazla düşürülürse hipotalamus etkilenecektir. Ilık uygulama beş dakikadan az otuz dakikadan fazla yapılmamalıdır. ‹işlem uzun sürdürüldüğünde, ateşin çok yüksek olmadığı durumlarda ve uygun olmayan yöntemlerle yapıldığında çocuğun üşümesine titremesine neden olarak ateşin daha da artmasına yol açabilir. Çünkü bu durumda damarlarda genişleme oluşur. Ilık uygulama daha çok koltuk altı ve kasıklara uygulanmalıdır. Bu bölgelerde kan damarları daha yüzeyseldir. Bu bölgelere konulan ıslatılmış bezler saat yönünde ısındıkça değiştirilerek yapılır. Bu uygulama yapılırken çocuğun ıslak havlu ile sarılmamasını dikkat edilmelidir. Ilık su yerine kesinlikle soğuk su kullanılmamalıdır. Uygulama öncesi ve sonrası vücut ısısı kontrol edilmelidir. (Yusuf I. Coşkun-YLT)