Evrenin en büyük yıldızları ve yıldızların evreleri

(3 oy) 5/5 378
Yorum Yaz


Sevgili dostlar evrenin bilinen en büyük yıldızını biliyor musunuz? İşte bu yazımızda sizler için büyük yıldızları ve bu yıldızların oluşum evrelerini araştırdık.

Büyük yıldızlar

Minnesota Üniversitesi’nden Prof. Dr. Roberta Humphreys’in elde ettiği sonuçlara göre evrenin bilinen en büyük yıldızı VY Canis Majoris’tir. Bu yıldız Büyük Köpek Takımyıldızında yer alır. Dünya’dan yaklaşık 4900 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir kırmızı süper devdir. Boyutu, güneşin yarıçapının 1800 ile 2100 katı büyüklüğünde olduğu tahmin edilmektedir. Bilinen en büyük yıldızlardan biri de, Güneş’in kütlesinden 100 ile 150 kat daha büyük Eta Carinae’dir.

Yıldızların evreleri

Bir yıldızın kütlesi, güneş kütlesinin dokuz katından fazla olursa helyum yakmaya başlar ve o yıldız genişleyerek kırmızı süper dev olur. Yıldızın çekirdeğindeki helyum bitince daha ağır öğelerin oksijen, neon, silikon ve kükürtün çekirdek kaynaşması devam eder. Bu öğelerin yakıldığı süreçte de çekirdek küçülür. Yıldızın yaşamının sonuna doğru yıldızın içindeki soğan katmanları gibi kabuklarda çekirdek kaynaşması gerçekleşebilir. Her kabukta farklı bir öğe çekirdek kaynaşmasına uğrar. En dışta hidrojen, içeri doğru helyum ve sonra ağır öğeler diye devam eder. Yıldızın merkez bölgeleri çökerken, dışta kalan ve hala nükleer yakıt potansiyeli içeren madde de içe doğru düşecek ve hızla ısınacaktır. Böylece enerji salan nükleer reaksiyonlar, patlamalı olarak meydana gelebilir ve bunlar yıldızın daha dış katmanlarını fırlatmaya ve ışınım gücünü önemli miktarda artırmaya yetebilir. Büyük yıldızların evrimleri hızlıdır. Yıldızın kütlesi büyüdükçe ömrü kısalır. Çünkü kütlesi ne kadar büyük olursa o kadar ısıya ihtiyaç duyar dolayısıyla da yakıtını erken bitirir. Kırmızı dev ve kırmızı süper dev aşamasının en sonunda yıldız demir üretmeye başlar. Demir öğeciklerinin çekirdeği diğerlerinkinden daha sıkı bağlı olduğu için erke (enerji) açığa çıkaramadığından erke tüketir. Çok büyük ve yaşlı yıldızların merkezinde büyük ve eylemsiz bir demir çekirdeği toplanır. Parlak süper dev yıldızların evrimlerinin son aşamalarında yıldız bu demiri taşıyamaz hale gelir ve süpernova patlaması gerçekleşir. Süpernova patlaması ile ağır elementler uzaya yayılır. Bu ağır elementler de daha sonra oluşacak olan gezegenlerin ve yıldızların hammaddesi oluşmuş olur. Süpernova patlamalarının ürettiği elementler dünyamızdaki yaşamın kaynağını oluşturur.

 

loading...
loading...