Anakol yıldızı nedir?

(3 oy) 5/5 215
Yorum Yaz


Hertzsprung-Russell diyagramı 19. yüzyılın başlarında, Danimarkalı Ejnar Hertzsprung ve Amerikalı Henry Norris Russell tarafından geliştirilen, yıldızların sıcaklıkları ile ışınım güçlerine göre belli kollarda toplanması esas alınarak yapılan sınıflandırmadır. Bu diyagramın anakolu, yıldızların çoğunu üzerinde bulunduran bir eğridir. Bu kol üstünde bulunan yıldızlara cüceler de denir. Güneş gibi hidrojeni yakıp helyuma çevirirler. Bu yıldızlar hidrojen yakıtlarını bitirdiklerinde dev yıldızlar grubuna girecek şekilde genişlerler, sonra da ak cüce haline gelirler. Yıldızların bu eğride toplanmasının nedeni, tayfsal tür ile aydınlatma gücünün hidrojen kaynaşması sürdüğü sürece yıldızın kütlesine bağıntılı olmasıdır. Anakolda yer alan yıldızların sıcaklıkları ve parlaklıkları zamanla artar. “Buna en güzel örnek güneştir. Aşağı yukarı 4,6 milyar yıl evvel, güneş anakola dâhil olmuştur. Anakola dâhil olduktan beri güneşin parlaklığının yüzde kırk arttığı ileri sürülmektedir.”

“Bütün yıldızlar devamlı bir şekilde gazın uzaya akmasına sebep olan bir yıldız rüzgârı üretir. Yıldızların büyük bir kısmı için kaybedilen kütle miktarı fazla önemli değildir. Güneş yılda yüz trilyonda bir güneş kütlesi kadar” veya “bütün yaşamı süresince kütlesinin on binde biri kadar bir kütle kaybeder. Fakat çok büyük yıldızlar gelişimlerini büyük oranda etkileyecek kadar on milyonda bir ile yüz binde bir güneş kütlesi arasında madde kaybeder.” Elli güneş kütlesinden daha büyük bir kütle ile başlayan yıldızlar anakolda kaldıkları zaman süresince toplam kütlelerinin yarısını kaybedebilirler. Yıldızların gelişiminde kütle aynı zamanda helyumdan daha ağır öğelerin miktarı da önemli bir faktördür. Gök bilimde helyumdan ağır öğelerin tamamı “metal” olarak değerlendirilir ve bu öğelerin kimyasal derişimine (çözeltideki çözünen madde miktarı) metallik denir. Yıldızın metalliği, yakıtını yakacağı süreyi etkiler ve mıknatıssal alanların oluşumunu kontrol eder.

loading...
loading...