Antik Mısır Mitolojisinde Tanrıça Hathor

(2 oy) 5/5 54
Yorum Yaz


Antik Mısır gibi bir tarım toplumunda ineğin kutsal bir hayvan olması doğaldır. Bu nedenle Mısır’da en eski dönemlerden beri inek tanrıçaya tapılmıştır. Hükümdarlık öncesi dönemlerde inek bereketi simgelerdi, en büyük anaydı. Dönemin mezarlarında bir ineğin boynuzları gibi kollarını havaya kaldırmış çıplak kadın heykelleri bulunmuştur. Bunlar tahminen, çocuk sahibi olmak için ana tanrıçaya adak olarak konulmuştu. Nagada’da M.Ö 4. yy’a ait bir bereket tanrıçası putu bulunmuştu. Bir vazo şeklinde olan putun dış yüzeyi iki yanında inek boynuzu olan bir insan kafası ve göğüste birleştirilmiş kollardan oluşan bir kabartmayla süslenmişti.

Diğer hükümdarlık öncesi dönemi vazoları kolları havada başının üzerinde birleştirilmiş dans eden kadın figürü veya kolları göğsünde birleştirilmiş figürlerle süslenmiştir. Pek çok vazoda, saçında tüyler bulunan ve bir ayin dansı gerçekleştiren genç bir adam bereket tanrıçasına eşlik eder. Daha sonra Ka-mut-ef veya “Annesinin Boğa’sı” olarak adlandırılacak bu genç adam tanrıçanın oğlu veya aşığıdır. Tapınak ayinlerinde bu adam din adamı tarafından canlandırılır. Bir vazoda, tanrıça ve aşığı güneşlik altında bir hotun içinde ayakta tasvir edilir. Bu bereket tanrıçasının kutsal evliliğinin ilk resmidir.

Tanrıça Hathor

En ünlü inek tanrıça Hathor’dur. Hwt-Hor olan adı “Horus’un Kanağı” anlamına gelir. Kutsal Şahin’in uçtuğu gökyüzüne bir göndermedir. Hathor’un adı Hierogliflerde adı içinde bir şahin’in olduğu bir ev veya tapınakla ifade edilir. Tanrıça Hathor yalnızca bereketin simgesi değil, aynı zamanda gök tanrıçasıydı, gökyüzünün kişileştirilmesi ve Güneş Tanrısı Ra’nın Gözü olarak kabul edilirdi. Mısırlılar onu bacaklarının arasında dünyanın durduğu ve her bacağının dört ana noktayı gösterdiği dev bir inek olarak hayal etmişti. Boynuzlarının arasında güneşi taşırdı, karnı gökyüzüydü, derisi ve memeleri yıldızları ve gezegenlerdi. Hathor’un canlandırılması Nut’un kinden farklı değildi fakat Hathor ondan çok daha popüler ve yaygındı.

Hükümdarlık dönemlerinde Hathor gerçek bir inek, inek başlı bir kadın veya inek boynuzları olan ve bunların arasında güneşi taşıyan bir kadın olarak resmedilebilmekteydi.

Geleneksel Mısır sanatında insan başları profilden resmedilirken, Hathor yüzü bu kuralı yıkmıştır. Rölietlerde yüzü tam olarak görünen tek tanrıça odur. Tapınak ve mabetlerinde de bu özel form kullanılmıştır.

Tanrıça Hathor’un görevleri 

Hathor’un pek çok sıfatı ve görevi vardır. Ra’nın gözünü Hathor olarak insanlığı yok etmek için gönderişi hala anlatılır. Yok edici, tahrip edici olması nedeniyle Hathor’un hırçın bir yönü vardı. Ancak yaygın olarak kabul gören Tanrıça Hathor figürü hiddetli, kinci tanrıça değil, sarhoş olduğu için sakinleşmiş olandır. Aynı zamanda “Horus ve Seth’in çarpışmasından dolayı Hathor yalnızca insanoğluna değil, tanrılara özellikle de “Evrenin Tanrısı”na bile zevk ve mutluluk verecek kadar genç ve güzel bir kadındı.

Hathor özellikle kadınlardan saygı görürdü. Aşkın ve güzelliğin tanrıçası olarak bekâr kızları gözetirdi. Genellikle kadınların güzellik objesi olarak kullanıldıkları ayna çerçevelerinde bulunurdu. Bu aynalar cilalanmış bakır, bronze veya gümüş disklerinden yapılırdı (antik Mısır’da gümüş kaplı cam aynalar yoktu). Bu diskler Hathor’un genellikle kafasında taşıdığı güneş sembolünü hatırlatırdı. Bereket tanrıçası olan Hathor, özellikle doğumla ilişkilendirilmişti. Hamile kadınları korur, doğumlarını kolaylaştırırdı. Bu sırada ona müziğiyle kadınları sakinleştiren oğlu Ihy ve Bes eşlik ederdi.

Hathor’un doğumla olan ilgisi, kraliyet bebeklerinin doğumunun ardından sona ermezdi çünkü tanrıça aynı zamanda kraliyet çocuklarının bakıcısıydı. İnek formunda ki tanrıça, yetişkin kralı da emzirirdi. Hathor’un bu özelliğine Deir el-Bahri de büyük önem verilirdi. Buradaki Hatshepsut’un anısına yapılan tapınakta, bir ibadethane de Hathor’a adanmıştı. İbadethane’nin duvarlarındaki rolietlerde Hatshepsut ve üvey oğlu kral III. Thutmose inek tanrıça figürünün önünde çömelmiş, memesinden süt içerlerken resmedilmişlerdir.

Hathor yaşayanlara olduğu kadar ölülere de yardım ederdi. Onun ölümden sonraki yaşamda, kutsal bir ağaçta ikamet ettiğine inanılırdı. Hathor eğilmiş, onlara yiyecek ve içecek  sunarken, ölüler ağacın dalları altında huzur bulurdu.

Tanrıça Hathor tapınağı

Hathor’a adanan tapınaklar Mısır’ın pek çok yerinde inşa edilmişti. Yunanlıların Diospolis Parva olarak adlandırdıkları ve Yukarı Mısır’ın 7. Nome’sinin başkenti olan şehir bunların en eskilerinden biridir. Hükümdarlık öncesi dönemde, nome standardı, bir sırığın tepesinde bulunan bir inek kafatası içerirdi.